طراحی الگوی آینده آموزش ملی در نظام دمکراتیک و سکولار ایران. قسمت دوم: تأسیس سازمان های شیربچگی، پیشاهنگی و گارد جاویدان دانشجویی

 


شناسنامه مقاله

پژوهشی از فرامرز تابش

تاریخ اتمام و انتشار مقاله در سایت فارسی پژوهشکده اندیشه آنلاین آلمان: جمعه، بیست و نهم اسفند ماه ۲۵۸۴ باستانی - بیستم مارچ ۲۰۲۶ میلادی

روش پژوهش: تدقیق در سیستم شیربچگی و پیشاهنگی در دوران پهلوی دوم و تکمیل آن سیستم با در نظر گرفتن وضعیت اسفبار جوانان در حکومت فعلی و نیازهای اجتماعی و تربیتی جوانان.

منابع مورد استفاده: عمومن مراحل تاسیس و گسترش سازمان پیشاهنگی و سپاه دانش، بهداشت و ترویج آبادانی در دوران پهلوی دوم. همراه با اصلاعات نقاط ضعف، به روزرسانی و بومی سازی بر حسب نیازهای ایران دموکراتیک آینده با در نظر گرفتن شرایط پیشرفت علمی در جهان.

روش‌شناختی: این نوشتار پژوهشی را می‌توان به عنوان یک پیش‌نویس در نظر گرفت که قابلیت ارتقا دارد.

نحوهٔ نگارش: به منظور پالایش زبانی و اجتناب از ساخت‌های وام‌گرفته از عربی، نشان تنوین «اً» در این مقاله به شکل «ن» فارسی بازنویسی شده است.

کد مقاله در آرشیو پژوهشکده اندیشه آنلاین آلمان: jhsds shclhk ihd advf+ädT#dahikäd , ähvn üh,dnhk nhkaü,dd






طراحی الگوی آینده آموزش ملی در نظام دمکراتیک و سکولار ایران

قسمت دوم

تأسیس سازمان های شیربچگی، پیشاهنگی و گارد جاویدان دانشجویی




" نظام آموزش عمومی در جامعهٔ دمکراتیک و آزاد ایران آینده باید بر پایهٔ ساختاری علمی، پروژه‌محور و منطبق با بالاترین استانداردهای

 بین‌المللی آموزش سازمان یابد. با این حال، هدف مورد نظر ما صرفن دستیابی به این استانداردها نیست، بلکه عبور از آن‌ها

از طریق نوآوری در روش‌های نوین یادگیری است."


                                                                                                 قسمت اول        


مقدمه

هدف از طراحی و تأسیس این مجموعه سازمانی در آینده، تقویت بُعد اجتماعی و مسئولیت‌پذیری نسل جوانی است که در یک ایران آزاد، ملی گرا و دمکراتیک، عهده‌دار اداره کشور در عرصه‌های گوناگون خواهد بود. تجربه نظام‌های آموزشی پیشرفته نشان می‌دهد که صرف آموزش رسمی و نظری برای پرورش مدیران و شهروندان کارآمد کفایت نمی‌کند؛ بلکه پرورش مهارت‌های اجتماعی، توان کار گروهی، نظم مدنی، روحیه مشارکت و تعهد نسبت به منافع ملی باید به‌صورت سازمان‌یافته، پیوسته و هدفمند در ساختار آموزشی نهادینه شود.

افزون بر این، با توجه به افت کیفی و نابسامانی‌های گسترده‌ای که طی حدود پنج دهه گذشته در نظام آموزشی ایران پدید آمده است، ضرورت بازنگری بنیادین و بازپایه‌ریزی کلان ساختار آموزش ملی بیش از پیش آشکار می‌شود. در چنین شرایطی، طراحی یک نظام تربیتی جامع ـ که هم آموزش رسمی و هم آموزش اجتماعی سازمان‌یافته را در بر گیرد ـ نه یک انتخاب، بلکه یک الزام راهبردی برای آینده کشوری مانند ایران به شمار می‌آید.

برای آنکه نسل آینده بتواند با روحیه‌ای پیشرو، اعتمادبه‌نفس، مسئولیت‌پذیری، آمادگی خدمت اجتماعی و پایبندی به منافع ملی در سطوح مختلف مدیریتی ایفای نقش کند، ضروری است فرآیند تربیت آنان بر پایه دو نظام آموزشی همزمان و مکمل سامان یابد:


۱.  نظام آموزش رسمی و تخصصی

نخستین رکن، نظام آموزش رسمی است که از دوره پیش‌دبستانی تا پایان تحصیلات دانشگاهی را در بر می‌گیرد. این نظام باید بر پایه نسخه‌ای بومی‌شده از استانداردهای پیشرفته جهانی طراحی شود و در عین بهره‌گیری از دستاوردهای علمی بین‌المللی، با شرایط فرهنگی، اجتماعی و تاریخی ایران هماهنگ باشد.

چارچوب تفصیلی این نظام در بخش نخست این پژوهش، تحت عنوان «طراحی الگوی آینده آموزش ملی در نظام دموکراتیک و سکولار ایران»، تشریح شده است و به‌عنوان الگویی حتی مدرن تر از سطح پیشرفته جهان غرب ارائه گردیده است.


۲.  نظام آموزش اجتماعی و فعالیت‌های عملی گروهی

رکن دوم، نظام آموزش اجتماعی موازی است که بر پایه فعالیت‌های منظم گروهی، خدمت اجتماعی، کار داوطلبانه، مسئولیت‌پذیری جمعی و تمرین رهبری شکل می‌گیرد. این نظام از دوره دبستان آغاز شده و می‌تواند تا پس از پایان تحصیلات دانشگاهی نیز استمرار یابد.

در این بخش از پژوهش، با بررسی تجربه‌های تاریخی مشابه در ایران ـ به‌ویژه در دوره پهلوی دوم ـ و با در نظر گرفتن نیازهای جامعه معاصر، الگویی تکامل‌یافته‌تر برای این نظام آموزشی موازی ارائه می‌شود. هدف آن است که آموزش اجتماعی نه به‌صورت مقطعی، بلکه به‌عنوان یک فرآیند تدریجی و ساختارمند در مسیر رشد شهروندی نهادینه شود.


الگوی نهادی و ساختار سازمانی پیشنهادی

برای استقرار این نظام اجتماعی موازی، چند الگوی ساختاری قابل بررسی است:

الگوی اول: ساختار متمرکز یکپارچه

در این الگو، سازمان‌های زیر در قالب یک نهاد ملی واحد فعالیت می‌کنند:

  • سازمان ملی شیربچگان
  • سازمان پیشاهنگی ملی
  • گارد جاویدان دانشجویی
  • گارد جاویدان کمک‌رسانی (در حوزه‌های دانش، بهداشت و آبادانی)


این مجموعه می‌تواند زیر نظر یک وزارتخانه مشترک با عنوانی مانند «وزارت گارد جاویدان ملی» فعالیت کند. مزیت این الگو در ایجاد هماهنگی ساختاری میان بخش‌های مختلف، کاهش موازی‌کاری نهادی و تضمین انسجام در سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی راهبردی است. افزون بر آن، تمرکز اداری در قالب یک ساختار واحد می‌تواند از گسترش بی‌رویه تشکیلات و تکرار واحدهای مدیریتی جلوگیری کرده و در نتیجه، به کاهش هزینه‌های اداری و سازمانی منجر شود.


الگوی دوم: تفکیک نهادی با دو وزارتخانه تخصصی

در این مدل:

  • سازمان شیربچگان و پیشاهنگی تحت نظارت «وزارت ملی پیشاهنگی» فعالیت می‌کنند.
  • گارد جاویدان دانشجویی و گارد جاویدان کمک‌رسانی، تحت نظارت «وزارت گارد جاویدان ملی» قرار می‌گیرند.


این ساختار امکان تخصصی‌سازی مدیریتی و تمرکز دقیق‌تر بر مقتضیات سنی، تربیتی و کارکردی هر بخش را فراهم می‌آورد و از این رهگذر می‌تواند به افزایش کیفیت برنامه‌ریزی و اجرای مأموریت‌های اختصاصی هر زیرمجموعه منجر شود. با این حال، تفکیک ساختاری و ایجاد واحدهای مدیریتی مستقل، احتمال افزایش هزینه‌های اداری، توسعه بدنه پرسنلی و گسترش لایه‌های مدیریتی را نیز در پی دارد؛ امری که نیازمند ارزیابی دقیق اقتصادی و پیش‌بینی سازوکارهای کنترلی برای جلوگیری از تورم تشکیلاتی است.


الگوی سوم: نظارت کلان یک نهاد مادر

در این الگو، همه سازمان‌های مذکور از ساختار اجرایی مستقل برخوردارند، اما تحت نظارت یک نهاد راهبردی و هماهنگ‌کننده کلان ـ برای نمونه «سازمان گارد جاویدان ملی» ـ فعالیت می‌کنند. این مدل، ضمن حفظ استقلال عملیاتی هر بخش، امکان ایجاد انسجام در سیاست‌گذاری کلان، هماهنگی برنامه‌ها و هم‌سویی اهداف راهبردی را فراهم می‌سازد.

با این حال، از آنجا که این نهاد در قالب یک وزارتخانه رسمی تعریف نمی‌شود، ممکن است در حوزه‌هایی نظیر تأمین و تخصیص بودجه، اختیارات مالی و جایگاه اداری با محدودیت‌هایی مواجه گردد. در چنین شرایطی، ناگزیر خواهد بود ذیل نظارت یا چارچوب مالی یک وزارتخانه مادر فعالیت کند که این امر می‌تواند بخشی از استقلال نهادی آن را در حوزه‌های مالی و اجرایی تحت تأثیر قرار دهد.

ملاحظات اجرایی و اقتصادی

انتخاب هر یک از مدل‌های فوق باید بر پایه مطالعات دقیق کارشناسی انجام گیرد. افزون بر متخصصان آموزش عالی و علوم تربیتی، حضور اقتصاددانان و کارشناسان مدیریت دولتی برای ارزیابی هزینه‌ها، کارآمدی نهادی و پایداری مالی طرح، ضروری است.

هر الگویی که بتواند:

  • هزینه‌های اجرایی را کاهش دهد،
  • کیفیت آموزشی و تربیتی را حفظ یا ارتقا دهد،
  • از تمرکزگرایی ناکارآمد جلوگیری کند،
  • و در عین حال پاسخ‌گوی نیازهای ملی باشد،

قابل پذیرش و بررسی نهایی خواهد بود.




فصل اول:

تأسیس سازمان ملی شیربچگان ایران



تاریخچه مختصر سازمان شیربچگان

سازمان شیربچگان در سال ۱۳۳۲ خورشیدی، در دوران شکوفایی آموزشی و فرهنگی ایران در عصر پهلوی دوم تأسیس شد. این سازمان در واقع بخشی از سازمان پیشاهنگی ملی بود و با هدف پرورش مسئولیت‌پذیری، همکاری گروهی و مهارت‌های اجتماعی در میان کودکان دبستانی شکل گرفت. سازمان شیربچگان زمینه مشارکت فعال کودکان در فعالیت‌های کلاسی و پروژه‌های عملی را فراهم می‌کرد و نمونه‌ای از تلاش‌های آن دوره برای تربیت نسلی مستقل، خلاق و فعال به شمار می‌رفت.

با توجه به محدود بودن منابع و اطلاعات موجود درباره این سازمان، از داده‌های اندک و پراکنده می‌توان چنین برداشت کرد که سازمان شیربچگان نهادی مستقل از سازمان پیشاهنگان نبوده است. ازاین‌رو، توضیحات تکمیلی در این زمینه در بخش مربوط به سازمان پیشاهنگی ایران ارائه خواهد شد.

آنچه در این نوشتار پژوهشی درباره سازمان شیربچگان و نیز سازمان‌های تکامل‌یافته‌تر مانند پیشاهنگی و گارد جاویدان دانشجویی مطرح می‌شود، طرحی پیشنهادی، مدرن و به‌روز‌شده از الگوی اولیه‌ای است که در زمان تأسیس وجود داشته است.


سازمان شیربچگان: پرورش مسئولیت، مشارکت و رهبری کودکان

همانطور که بدان اشاره شد، سازمان شیربچگان یک ساختار مشارکتی ویژه دانش‌آموزان دبستانی است که هدف از تشکیل آن، پرورش مسئولیت‌پذیری، همکاری، رهبری، و مهارت‌های اجتماعی و سازمانی از همان دوران ابتدایی خواهد بود. این سازمان، فرصت می‌دهد کودکان نقش فعال در مدرسه و کلاس داشته باشند و یاد بگیرند که چگونه به صورت جمعی و فردی مسئولیت خود و گروه را بر عهده بگیرند، ضمن آنکه ایجاد حساسیتی خاص در راستای مراقبت از محیط زیست به آنها آموزش داده می شود.


الف) اهداف سازمان شیربچه:



۱- پرورش مسئولیت‌پذیری فردی:

  • هر دانش‌آموز بخشی از فعالیت‌های روزمره کلاس یا مدرسه را بر عهده دارد و موظف است آن را به خوبی انجام دهد.

مثال:  یکی از شیربچگان مسئول بررسی نظم وسایل کلاس یا مراقبت از پوشش گیاهی مدرسه است و گزارش روزانه خود را ارائه می‌دهد.


۲- تقویت مهارت‌های همکاری و کار گروهی:

  • هر گروه شیربچه باید از یک دختر و یک پسر تشکیل شود. تفکیک جنسیتی اکیدن ممنوع خواهد بود.
  • دانش‌آموزان در گروه‌های دو نفره و در حالت ضرورت چندنفره مختلط، وظایف مشترک دارند و یاد می‌گیرند چگونه با هم تصمیم‌گیری کنند و مشکلات را با کمک یکدیگر حل کنند.

مثال:  گروهی از شیربچه‌ها مسئول آماده‌سازی مجله ماهانه کلاس هستند و تقسیم وظایف شامل جمع‌آوری نوشته‌ها، تصاویر و طراحی صفحات است.


۳- تربیت مهارت‌های رهبری و هدایتگری:

  • شیربچگان به نوبت نقش‌های رهبری در گروه‌ها و کلاس‌ها را تجربه می‌کنند تا توانایی هدایت جمع، سازمان دهی و تشویق دیگران را تمرین کنند. مربیان مدرسه باید به آنها میدان بدهند و فعالیت های آنها را جدی بگیرند.

مثال:  یکی از شیربچه‌ها مسئول هدایت فعالیت صبحگاهی یا اعلام اخبار مدرسه به کلاس می‌شود.

  • مسئولیت ها باید با در نظر گرفتن رتبه تحصیلی(کلاس اول تا پنجم) به شیربچه ها داده شود. برای مثال شیربچه های کلاس اول و دوم قادر به تهیه گزارش فعالیت های روزانه نخواهند بود. این شیربچه ها را می توان کارآموز تلقی نمود.
  • آموزش شیربچه های کلاس اول و دوم را به ترتیب شیربچه های کلاس چهارم و پنجم برعهده خواهند داشت.

۴- پرورش حس تعلق و مسئولیت اجتماعی:

  • شیربچه ها یاد می‌گیرند که کار فردی آن‌ها در گروه با ارزش است و به کل گروه و مدرسه کمک می‌کند و مسئولیت‌های جمعی را تحت تاثیر قرار می دهد.

مثال:  شیربچه‌ها برای تمیز نگه داشتن حیاط مدرسه یا جمع‌آوری زباله‌های بازیافتی با یکدیگر همکاری می‌کنند.


۵- ارتباط با فعالیت‌های آموزشی و پروژه‌های عملی:

  • سازمان شیربچه با پروژه‌های علمی، هنری، روزنامه‌نگاری و موسیقی تلفیق می‌شود تا دانش‌آموزان بیاموزند، مسئولیت، خلاقیت و یادگیری عملی می‌تواند همزمان پیش برود.

مثال:  شیربچه‌ها مسئول اجرای یک نمایش کوتاه که قرار است دانش آموزان دیگر هم در آن نقش ایفا کنند هستند. موضوع می تواند هنری و یا تاریخی از شاهنامه باشد. شیربچه ها نقش خود را با دقت آماده و اجرا می‌کنند و در این زمینه به دانش آموزان دیگر هم یاری می رسانند.


۶- نحوه اجرای شدن فعالیت های سازمان شیربچه:

  • باید در نظر داشت طبق اهداف سازمان شیربچگان، این سازمان به هیچ وجه و تحت هیچ شرایطی یک سازمان نظامی، سیاسی و عقیدتی نیست و نباید باشد. کودکان این سازمان باید اکیدن از این سه مسئله دور نگه داشته شوند.
  • هر کلاس باید حداقل یک شیربچه دختر و یک پسر داشته باشد در غیر این صورت شیربچگان دیگر کلاس ها مسئولیت ها را به دست می گیرند. این فعالیت ها باید زیر نظر مربی شیربچه های هر مدرسه صورت بگیرد.
  • وظایف به صورت هفتگی یا ماهانه بین اعضا تقسیم می‌شود.
  • مربی نقش هدایتگر و ناظر دارد، نه کنترل‌کننده؛ او فرآیند مشارکت، همکاری و حل تعارض‌ها را هدایت نموده و اطمینان حاصل می‌کند که همه شیربچه ها فرصتی برابر برای یادگیری مسئولیت داشته باشند.
  • مسئولیت هایی مانند عبور دادن بچه های مدرسه از روی خط عابر پیاده باید به شیربچه هایی که در کلاس چهارم و پنجم هستند داده شود، آن هم تحت نظارت مربی مدرسه.
  • شیربچه ها باید نتایج فعالیت‌ها و پروژه‌های خود را ثبت و ارائه کنند تا مهارت‌های مستندسازی و گزارش‌دهی نیز تقویت شود.
  • لازم است در کارنامه تحصیلی سه ماه و سالانه، یک امتیاز و نمره خاص، به دانش آموزانی که تمام سه ماه گذشته (در کارنامه سه ماهه) و تمام سال تحصیلی گذشته (در کارنامه سالیانه) عضو سازمان شیربچه هستند و یا بوده اند داده شود. در پایان سال نیز یک تقدیرنامه و یک هدیه، برای مثال در قالب یک مجسمه بلورین شیربچه (بیست تا سی سانت) با نام او و سال تحصیلی و نام مدرسه و شهر در پایین مجسمه، برای بهترین شیربچه سال در نظر گرفته شود.



۷- فعالیت‌های خارج از کلاس و کمپ‌های آموزشی


  • کمپ‌های کوتاه‌مدت خارج از شهر (فصل تابستان یا تعطیلات کوتاه):
  • فعالیت‌های طبیعت‌گردی، شناخت محیط طبیعی مانند آموزش در مورد اهمیت عدم آلوده کردن آب، خاک و هوا.
  • فعالیت های هنری، مانند اجرای موسیقی و رقص.فعالیت های ورزشی، مانند نرمش گروهی صبحگاهی و ورزش های میان روز، مانند شنا و مسابقات دو و غیره.
  • آماده سازی و اجرای پروژه‌های علمی گروهی مانند ارائه یک کنفرانس با عنوان "چرا باید آب های طبیعی را پاکیزه نگه داشت" ، مشاهده طبیعت، بازی‌های تیمی و اردوهای آموزشی.
  • در کمپ ها، بر اساس قوانینی خاص، پیشاهنگان ارشد باید نقش مربی شیربچه ها را ایفا کنند و به آنها در یادگیری و آمادگی برای چنین کنفرانس هایی کمک کنند.
  • پرورش مهارت‌های زندگی، مسئولیت فردی و مشارکت اجتماعی در محیط واقعی، مانند فراگیری گذر از عرض رودخانه با کمک طناب تحت نظارت پیشاهنگان ارشد، آموزش ابتدایی ضدعفونی کردن محل یک خراش کوچک و یا گزیدگی ساده و بستن آن.
  • مشارکت در تهیه و توزیع صبحانه، ناهار و شام و تمیز کردن محیط.
  • در انتهای روز، یک گروه از شیربچه‌ها به همراه یک پیشاهنگ ارشد، مسئول برنامه‌ریزی برای روز بعد خواهد بود و یک گروه دیگر به  تقسیم وظایف می پردازد و گروه سوم،  ثبت گزارش فعالیت‌های همان روز را برعهده می گیرد.
  • همانطور که گفته شد، همه این فعالیت ها با مشارکت و تحت آموزش یک یا دو پیشاهنگ ارشد، یک دختر و یک پسر،  برای هر گروه شیربچه انجام می شود.

 

۸- لباس رسمی شیربچگان (با الهام از دوران پهلوی دوم)

  • جنس پارچه یونیفورم: کتان مقاوم و محکم. یا بهتر است از پارچه‌های نخی فنی Technical Cotton استفاده شود.
  • رنگ لباس: لباس سبز نسبتن تیره، راحت و آزاد برای حرکت کودکان.
  • دستمال گردن: دستمال سفید یا قرمز رنگ که از دور یقه و از درون حلقه‌ای پهن عبور می کند. با فشار از دو طرف این حلقه، دستمان دور گردن ثابت می ماند. روی حلقه تصویر شیر حک می شود و یا نماد سازمان شیربچه‌ها.
  • پایین لباس: برای پسرها و دخترها شورت بلند تا روی زانو به همان رنگ یونیفورم، یعنی سبز نسبتن تیره. برای دخترها جایگزین شورت می تواند دامن باشد، اما کارآیی شورت بیشتر است، بخصوص در کمپ هایی که در طبیعت آزاد زده می شود.
  • کلاه: به شکل کلاه های سربازی به رنگ یونیفرم و از همان پارچه. جلوی کلاه در مرکز، آرم سازمان شیربچگان قرار می گیرد.
  • روی یونیفرم: سمت راست باید روی یک اتیکت سفید قابل چسباندن و جدا کردن، نام و نام خانوادگی ثبت شود و زیر آن نام شهر و مدرسه نوشته شده باشد تا در کمپ های مختلط سراسری، ارشدها بتوانند سریعن از موقعیت هر شیربچه باخبر شوند.
  • روی آستین: برای مشخص شدن سال های عضویت شیربچه‌ها، می‌توان از شماره های ۱ تا ۵ که بر روی آستین آنها دوخته شده است استفاده نمود. این شماره می تواند در سمت راست یونیفرم زیر اتیکت نام و نام شهر و مدرسه هم دوخته شود.
  •          برای نمونه، شماره ۳ بدان مفهوم است که این شیربچه در سال تحصیلی جاری، روی هم رفته، همراه با سال جاری، سه          سال عضو سازمان شیربچگان بوده است.

    • جوراب و کفش: جوراب سفید و کفش ساده، مناسب فعالیت‌های روزانه و اردو به رنگ مشکی.
    • کمربند: در فرمت کمربند سربازی به رنگ سبز کمی تیره تر و یا کمی روشن تر از رنگ سبز یونیفرم. این کمربند باید به «پوش (pouch) ابزار» برای نگهداری برخی ابزار ضروری مانند جهت یاب، چاقوی سوئیسی، چسب زخم و غیره باشد.
    • لوازم و تجهیزات: یک سوت قوی که در صورت مواجهه با خطر، شیربچه بتواند درخواست کمک کند. این سوت همیشه باید دور گردن شیربچه آویزان باشد. چراغ قوه، جهت یاب و چیزی شبیه چاقوی سوئیسی، چسب زخم، داروی ضدعفونی و برخی لوازم ضروری دیگر.

            چاقوی سوئیسی تشکیل شده است از:  ابزاری مانند یک چاقوی کوچک ، ناخن گیر، پیچ گوشتی، دربطری بازکن، چوب پنبه کش، اره و غیره.



  • لازم به یادآوری است که:


     اگر به وسیله مربیان و مسئولان امر، تشخیص داده شود که یک خانواده به علت کمبود منابع مالی، نیاز به کمک برای تهیه لباس یا دیگر تجهیزات برای کودک خود دارد، پس از بررسی و اطمینان از صحت ادعا، مدرسه باید هزینه‌های مربوطه را از بودجه‌ای که از اداره‌ها یا نهادهای مسئول، از جمله سازمان یا وزارت گارد جاویدان ملی دریافت می‌کند، تأمین و پرداخت کند. این روند می‌تواند مستقیمن توسط مربیان ارشد پیشاهنگی، که در مراسم ثبت‌نام دوره جدید شیربچگی حضور دارند، ثبت و به اداره مربوطه ارسال شود.

    حفاظت از سلامت روانی، رعایت شخصیت کودکان و جلوگیری از هرگونه احساس کمبود یا خودکم‌بینی در آنان، یکی از اهداف کلیدی تأسیس سازمان شیربچگی است.

     

     

    چکیده ساختاری فصل اول   (سازمان شیربچگی)

     

    ۱.  هویت و پایه‌های سازمان

    • نام رسمی و جایگاه حقوقی:
      سازمان شیربچگی، بر اساس یک نظام مشارکتی ویژه دانش‌آموزان دبستانی ایران (تأسیس ۱۳۳۸ خورشیدی)، تشکیل خواهد شد. این سازمان وابسته به سازمان (و یا وزارت) «گارد جاویدان ملی ایران» خواهد بود که همه سازمان های شیربچگی، پیشاهنگی، گارد جاویدان دانشجویی و گارد جاویدان کمک رسانی را در بر خواهد گرفت. (توضیحات لازم در بخش های آتی ارائه خواهند شد)
    • فلسفه شکل‌گیری:
      هدف از تشکیل سازمان شیربچگی، تربیت نسلی مستقل، متکی به نفس، خلاق، کوشا و مسئولیت‌پذیر است. این سازمان زمینه مشارکت عملی و تجربه رهبری و همکاری جمعی را از دوران ابتدایی فراهم می‌کند. دختران و پسران در کنار هم می‌آموزند که مسئولیت‌های واگذار شده را با مشورت و همکاری انجام دهند و برتری جنسیتی وجود ندارد؛ همه اعضا چه دختر و چه پسر برابر هستند و از حقوق مساوی برخوردار  می باشند.
    • چشم‌انداز (افق بلندمدت):
      هدف، تربیت کودکان با حس مسئولیت اجتماعی، توانایی هدایت گروه و مشارکت مؤثر در جامعه آینده ایران است. در این سیستم، به شیربچگان آموزش داده می‌شود که از بر زبان آوردن جملات و انجام رفتارهای تبعیض‌آمیز جنسیتی یا قومیتی اکیدن پرهیز کنند. این آموزش در درازمدت موجب پالایش ذهنی و پرورش انساندوستی واقعی در کودک می‌شود، به طوری که خود را نه بالاتر و نه پایین‌تر از دیگران ببیند.
    • ارزش‌ها و اصول بنیادین:
    • مسئولیت‌پذیری فردی و جمعی، در همکاری با دیگران.
    • همکاری و کار گروهی، به ویژه با جنس مخالف یا شیربچگان از استان‌های دیگر که فارسی را با لهجه های متفاوت صحبت می کنند. در صورت مشاهده حالت هایی از تمسخر و یا حس خودبرتربینی، شیربچه باید مورد آموزش مضاعفِ بدون خشونت قرار بگیرد و در محل نیز از آن شیربچه مورد اهانت واقع شده عذرخواهی کند.
    • رهبری و هدایتگری مودبانه، همراه با اتکا به نفس، اما غیر آمرانه.
    • پیش‌قدم بودن در مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی، بدون حس خودنمایی
    • خلاقیت و یادگیری عملی برای به‌روز رسانی خود، بدون حس برتری جویی.
    • دوری از مسائل نظامی، سیاسی و عقیدتی: دینی یا آتئیسمی.
    • شیربچگان باید در محیطی کاملن شاد و با همراهی رقص و آواز و موسیقی پرورش بیابند.


    ۲.  اهداف سازمان شیربچگی

    • اهداف کلان:
    • تربیت کودکان با حس مسئولیت اجتماعی: شیربچه باید خود را بخشی از اجتماع بداند و به تدریج به این اعتقاد دست یابد که او خودش در پیشرفت جامعه می تواند نقش مثبت ایفا کند.
    • تقویت مهارت‌های رهبری و همکاری: این مهم در انجام پروژه های مدرسه، در کمپ های آخرهفته و در جشن های سازمانی، تمرین می شود.
    • تمرین نظم و انظباط و دقت در عمل: ثبت نتایج فعالیت‌های روزانه و کسب تدریجی مهارت در گزارش‌دهی و مستندسازی، نحوه انجام پروژه ها و ارائه آن به سرپرست پروژه (پیشاهنگ ارشد) .


    ۳.  اعضا و ساختار سازمان

    • وابستگی و جایگاه سازمانی:
    •  سازمان شیربچگی احتمالن بخشی از سازمان یا وزارتخانه «گارد جاویدان ملی ایران» خواهد بود. با این حال فعالیت‌ها بر اساس تقسیم کار، زیر نظر مربیان مدرسه و پیشاهنگان ارشد انجام می‌شود.
    • ساختار تشکیلاتی و سلسله‌مراتب:
    • هر مدرسه حداقل یک پسر و یک دختر عضو دارد.
    • اعضا وظایف هفتگی یا ماهانه دارند.
    • مربی نقش آموزشی، هدایتگر و ناظر دارد، نه کنترل‌کننده صرف.
    • ارکان تصمیم‌گیری:
    • در برخورد با مسائل شیربچگان، اگر مشکل اساسی بوجود آید، مربیان مدرسه موظف هستند مسئله را با سازمان شیربچگی منطقه درمیان بگذارند. این سازمان یک پیشاهنگ ارشد را برای رفع مشکل به مدرسه مورد بحث می فرستد.
    • وظایف مربیان مدرسه در سطح ابتدایی می باشد و اعضای ارشد سازمان شیربچگی منطقه (پیشاهنگان ارشد) مسئولیت های عمده را برعهده دارند.
    • پیشاهنگ ارشد باید از میان پیشاهنگان سال یازدهم و دوازدهم دبیرستان انتخاب شوند که حداقل سه سال کامل سابقه عضویت در سازمان ملی پیشاهنگی را داشته باشند.
    • تعیین نوع پروژه‌ها و محل و تاریخ برقراری اردوها بر عهده سازمان و یا وزارت «گارد جاویدان ملی ایران» شاخه «شیربچگان» می باشد.
    • شیوه گزینش و شرایط عضویت:
    • پدران و مادران کودک، تقاضانامه کتبی خود را به عضوی از سازمان شیربچگی منطقه، برای مثال یک پیشاهنگ ارشد، که در روز پذیرش متقاضیان جدید شیربچگی در مدرسه مربوطه حاضر می شود، تحویل می دهند و فرم اساسنامه و مقررات را امضا می کنند.
    • در همان روز، پدر و مادر کودکی که در شرایط مالی مناسبی نیست، درخواست کمک هزینه برای تهیه یونیفورم و کفش شیربچگی را تقدیم عضو مسئول سازمان شیربچگی می کند.
    • با تعیین یک بازه زمانی، برای مثال یک ماهه، تاریخ جشن پذیرش شیربچگان جدید تعیین می شود. در این مدت خانواده کودک باید لباس فورم و کفش و دیگر لزومات را تهیه کرده باشند تا در روز جشن، کودکان با لباس فورم حاضر شوند.
    • در مراسم پذیرش، آن عضو ارشد، سوگندنامه شیربچگی را جمله به جمله می خواند و کودک تکرار می کند.
    • سپس آن فرد مسئول، آرم شیربچگی را روی یونیفورم کودک نصب می کند و برچسب نام و نام خانوادگی و نام شهر و دبستان را در طرف دیگر یونیفورم و همینطور آرم رتبه او را بر روی آستین وی می چسباند.
    • رتبه می تواند از ۱ تا ۵ باشد. این رتبه نشان دهنده تعداد سال هایی است که کودک در سازمان شیربچگی عضو بوده است. برای مثال، شیرین کلاس پنجم دبستان است، ولی این سومین سال است که در سازمان عضو است، بنابراین رتبه او ۳ می باشد.
    • جشن با موسیقی، آواز و رقص ادامه می یابد.
    • اعضای درجه اول خانواده می توانند در جشن پذیرش شرکت کنند.
    • حقوق و وظایف اعضا:
    • ثبت نتایج فعالیت‌های شیربچه در کارنامه سالانه او.
    • دریافت یک امتیاز ویژه در کارنامه که بر معدل کل کارنامه مانند نمرات دیگر موثر است. همچنین دریافت تقدیرنامه در پایان هر سال.
    • در پایان هر سال شیربچه یک مدال افتخار نیز دریافت می دارد که به وسیله عضو سازمان شیربچگی منطقه (پیشاهنگ ارشد) بر روی لباس فرم او نصب می شود.
    • هر شیربچه موظف است ماهانه، مبلغی که پرداخت آن برای همه اقشار جامعه امکان پذیر باشد به عنوان حق عضویت بپردازد. در صورتی که خانواده ای امکان پرداخت نداشته باشد، بعد از راستی آزمایی، از پرداخت آن معاف خواهد بود.
    • در اردوها پدر و مادر و یا تنها یکی از آن دو باید همراه کودک باشد، مگر آنکه سازمان شیربچگی و یا سازمان (وزارتخانه) «گارد جاویدان ملی» طور دیگری تصمیم بگیرد.
    • مخارج شرکت در اردوها نیز بر عهده خانواده ها می باشد. خانواده ای که قادر به پرداخت نباشد، بعد از راستی آزمایی، از پرداخت معاف خواهد شد. برای اجرایی شدن این امر، خانواده مورد بحث باید فرم درخواست کمک هزینه ویژه ای را تکمیل کند و به مدرسه تحویل دهد. مدرسه نیز باید این فرم را به پیشاهنگ ارشد تحویل دهد و او هم تقاضانامه ها را به بخش اداری در سازمان منطقه ای تحویل دهد و رسید دریافت کند.


    ۴.  قوانین و مقررات پایه

    • مرامنامه
    • سازمان شیربچه نهادی آموزشی و مشارکتی برای پرورش کودکانی مستقل، مسئول، کوشا و انسان‌دوست است.
      ما بر این باوریم که:
    • هر کودک عضوی ارزشمند از جامعه است و می‌تواند در پیشرفت آن نقش مثبت ایفا کند.
    • دختر و پسر برابرند و برتری جنسیتی یا قومیتی وجود ندارد.
    • همکاری، احترام متقابل و مشورت، پایه انجام مسئولیت‌هاست.
    • برخورد شیربچه با اعضای خانواده و دیگران باید مودبانه، همراه با اتکا به نفس و بدون روحیه آمرانه باشد.
    • تمسخر، خودبرتربینی و تحقیر دیگران با روح شیربچگی کاملن ناسازگار است.
    • شیربچگان در محیطی شاد، همراه با موسیقی، ورزش و نشاط پرورش می‌یابند.
    • این سازمان کاملن غیرنظامی، غیرسیاسی و غیرعقیدتی است.
    • سوگندنامه:
      من، به عنوان یک شیربچه، تعهد می‌کنم که:
    • مسئولیت‌های خود را با دقت و صداقت انجام دهم.
    • با دیگران، چه دختر یا زن و چه پسر یا مرد، پیر و جوان با احترام و دوستانه رفتار کنم.
    • هیچ‌کس را به دلیل دختر یا پسر بودن، شکل ظاهر، لهجه یا محل تولدش تمسخر نکنم.
    • در کارهای گروهی همکاری کنم و با مشورت با اعضای گروه تصمیم بگیرم.
    • پیش‌قدم در خدمت و یاری‌رسانی به دیگران باشم، بدون خودنمایی.
    • همواره برای بهتر شدن اخلاق خودم تلاش کنم.
    • و با  گفتار نیک، پندار نیک و رفتار نیکم، نام شیربچه را پرافتخار و برجسته نگاه دارم.
    • قوانین و مقررات کلی:
    • سازمان غیرنظامی، غیرسیاسی و غیرعقیدتی است.
    • دختران و پسران به طور مختلط  آموزش می یابند. تفکیک جنسیتی ممنوع است.
    • در فعالیت های گروهی، همیشه باید حداقل یک دختر و یک پسر با هم گروه بندی شوند.
    • فعالیت‌ها تحت نظارت مربی (پیشاهنگ ارشد) انجام می‌شود.
    • تقسیم وظایف هفتگی یا ماهانه و ثبت نتایج الزامی است.
    • در کمپ‌ها رعایت ایمنی و همراهی یک عضو ارشد سازمان، که معمولن از اعضای دبیرستانی سازمان پیشاهنگی می باشد الزامی است.
    • محدودیت‌ها و ممنوعیت‌های اساسی:
    • شیربچه فقط باید به فعالیت هایی مبادرت ورزد که به وسیله عضو ارشد (معمولن عضوی از سازمان پیشاهنگی دبیرستان) تعیین شده اند.
    • انجام مسئولیت‌ها، مطابق با سن و توانایی شیربچه خواهد بود.


    بدیهی است بر موارد یاد شده می توان مطالب تکمیلی دیگری را نیز افزود.





فصل دوم:

تأسیس سازمان ملی پیشاهنگی ایران



تاریخچه ای کوتاه

سازمان پیشاهنگی ایران، که بعدها به «سازمان ملی پیشاهنگی ایران» معروف شد، در دوره محمدرضا شاه پهلوی (۱۳۲۰–۱۳۵۷ خورشیدی) یکی از نهادهای مهم تربیتی، فرهنگی و اجتماعی نوجوانان بود. پس از تحولات سیاسی مرداد ۱۳۳۲، که از نگاه بسیاری از پژوهشگران ملی‌گرا اقدامی علیه نظم قانونی سلطنت تلقی می‌شود، روند احیا و بازسازی سازمان پیشاهنگی ایران آغاز شد.

  • احیا و بازسازی (۱۳۳۲–۱۳۳۴)

در سال ۱۳۳۲، حسین بنایی، که تحصیلات عالی خود در زمینه تربیت و روان‌شناسی را در ایالات متحده به اتمام رسانده بود، مأمور سامان‌دهی و احیای سازمان پیشاهنگی شد (بنایی، ۱۳۴۶). در پی اقدامات او، اولین کلاس مربیان جدید در آذر ۱۳۳۲ برگزار گردید و از سال ۱۳۳۴ فعالیت‌های این سازمان به‌طور جدی گسترش یافت.

  • گسترش و نهادینه‌سازی ساختار حرفه‌ای

سازمان به‌صورت ملی و مستقل اداره می‌شد و زیر نظر شورای عالی پیشاهنگی فعالیت داشت. اردوهای بزرگ «جمبور» (Jamboree) در دو سطح ملی و بین المللی برگزار می‌شد:

  • اولین جمبوری ملی در سال ۱۳۳۵:  در منظریه تهران با حضور بیش از ۴۰۰ پیشاهنگ و بازدید شخص شاه.
  • دومین جمبوری ملی در سال ۱۳۳۷: با بیش از ۴ هزار پیشاهنگ و حضور مهمانان خارجی از کشورهای مختلف.
  • سومین جمبوری ملی  در سال ۱۳۳۹: با بیش از ۱۰ هزار شرکت‌کننده ایرانی و خارجی.

         تمام جمبوری‌ها در منظریه برگزار شد، که از سوی دفتر بین‌المللی پیشاهنگی به‌عنوان یک مرکز بین‌المللی تربیت مربی شناخته‌شده بود.

  • ریاست‌های عالی:

بر اساس اسناد رسمی سازمان پیشاهنگی ایران و مقالات پژوهشی مربوط به دهه ۱۳۵۰:

  • در ابتدا ریاست افتخاری و نه عملی با ولیعهد رضا پهلوی بود. در حالی که مدیریت اجرایی سازمان توسط شورای عالی و دبیرکل اداره می‌شد.
  • بعدها شهبانو فرح پهلوی ریاست افتخاری بخش دختران پیشاهنگ را برعهده گرفت.
  • در سال ۱۳۵۴ با اصلاح قانون، ریاست عالیه رسمی به ولیعهد رضا پهلوی واگذار شد.
  • فعالیت‌ها و اهداف:  تمرکز اصلی بر تربیت اخلاقی، میهن‌پرستی، انضباط، کار گروهی، مهارت‌های زندگی (کمک‌های اولیه، اردو زدن، گره‌زنی، جهت‌یابی، ورزش، آداب معاشرت) و آموزش‌های عملی بود. سازمان پیشاهنگی در مدارس به طور چشمگیری فعال بود و بسیاری از دانش‌آموزان (به‌ویژه در شهرهای بزرگ) عضو گروه‌های پیشاهنگی مدرسه بودند.
  • عضویت در جنبش جهانی:  ایران در این دوره به‌طور فعال عضو سازمان جهانی پیشاهنگی (World Organization of the Scout Movement) بود و در رویدادهای بین‌المللی شرکت می‌کرد.
  • اوج فعالیت:  دهه‌های ۴۰ و ۵۰ شمسی (دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ میلادی) را می‌توان دوران طلایی پیشاهنگی ایران دانست؛ برگزاری اردوهای بزرگ، جشن‌های ملی (مثل جشن‌های چهارم آبان)، رژه‌ها، مسابقات و حتی برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی مرتبط.

این سازمان تا پیش از شورش های ۱۳۵۷ یکی از محبوب‌ترین نهادهای غیررسمی تربیتی میان نوجوانان و خانواده‌ها بود و نقش مهمی در پرورش نسل جوان با ارزش‌های ملی‌گرایانه و مدرن داشت. این سازمان فعال و ملی پس از وقایع ۵۷ منحل شد.


ضرورت بازتأسیس سازمان ملی پیشاهنگی در امتداد سازمان شیربچگی

در مدل آموزشی جدید، تربیت شهروند آگاه و توانمند باید از دوران کودکی آغاز شده و به‌صورت مرحله‌ای و تکاملی ادامه یابد.
در این چارچوب،
 «سازمان شیربچگی» مرحله نخست تربیت جمعی، مهارت‌های پایه و هویت‌سازی اولیه را در دوره دبستان بر عهده دارد، و «سازمان ملی پیشاهنگی» به‌عنوان سطح پیشرفته‌تر همان مسیر، در مقطع متوسطه و دبیرستان عمل می‌کند و در ادامه به سازمان  «گارد جاویدان دانشجویی» ارتقا می یابد.

بنابراین، بازتأسیس سازمان ملی پیشاهنگی نه یک اقدام جداگانه، بلکه حلقه تکمیلی یک زنجیره تربیتی است.

۱-  تداوم تربیت مرحله‌ای

در دوره شیربچه:

  • مهارت‌های پایه اجتماعی،
  • نظم فردی،
  • کار گروهی ساده،
  • مسئولیت‌های کوچک،
  • و آشنایی ابتدایی با طبیعت آموزش داده می‌شود.

در دوره پیشاهنگی مهارت‌ها یادشده باید:

  • عمیق‌تر،
  • ساختاریافته‌تر،
  • مسئولانه‌تر،
  • و مبتنی بر تصمیم‌گیری مستقل ادامه یابد.

پیشاهنگی سطح «تمرین مسئولیت واقعی» است.


۲-  گذار از پیروی به رهبری

شیربچه مرحله آموزش ابتدایی «عضو بودن» است.
پیشاهنگی مرحله بنیادین و میانی آموزش
 «هدایت کردن» است.

در این سطح نوجوان:

  • سرگروه می‌شود: برای مثال به عنوان مسئول یا «پیشاهنگ ارشد» برای سرپرستی شیربچگان.
  • برنامه‌ریزی می‌کند: ارائه پروژه های مختلف به شیربچگان.
  • ناظر بر اجرای مقررات شیربچگان و کمپ آموزشی آنها می باشد.
  • در محدوده امکانات خود تصمیم می‌گیرد و پاسخگوست.

این گذار تدریجی و مرحله به مرحله، از وابستگی به استقلال، یکی از مهم‌ترین کارکردهای پیشاهنگی در مدل جدید است.


۳- گذار از مهارت ساده به مهارت تخصصی

در سازمان شیربچه:

  • مهارت‌های پایه زندگی آموزش داده می‌شود.

در سازمان پیشاهنگی:

  • کمک‌های اولیه پیشرفته،
  • مدیریت بحران،
  • جهت‌یابی حرفه‌ای،
  • برنامه‌ریزی اردو،
  • کار داوطلبانه اجتماعی،
  • و پروژه‌های زیست‌محیطی عملی آموزش داده می‌شود.

پیشاهنگی سطح عملیاتی و پیشرفته همان آموزش‌های پایه است.

۴- انسجام هویتی و نسلی

"اگر نوجوان پس از پایان دبستان از سازمان شیربچه جدا شود و وارد ساختار دیگری نشود، پیوستگی تربیتی گسسته می‌شود. این در حالی است که در هر حال، پذیرفتن عضویت سازمان پیشاهنگی داوطلبانه است و نه اجباری."


پیشاهنگی:

  • پیوند نسلی ایجاد می‌کند؛ بدین مفهوم که ارتباط و انتقال تجربه از اعضای پیشاهنگی به شیربچگان برقرار می‌شود و تداوم تربیتی حفظ می‌گردد. این امر شکل‌گیری «جامعه تربیتی پیوسته» را ممکن می‌سازد.
  • هویت مشترک را تثبیت می‌کند؛ شیربچگان به‌تدریج درمی‌یابند که یک پیشاهنگ، آینه تمام‌نمای آینده آنان است. از این‌رو، برای ادامه این مسیر در قالبی دیگر در آینده، انگیزه و اشتیاق بیشتری پیدا می‌کنند.


۵- آماده‌سازی برای شهروندی فعال

در مرحله شیربچگی، کودک «قواعد ابتدایی جامعه» را می‌آموزد.
در مرحله پیشاهنگی، نوجوان به تدریج
 «در ساخت جامعه مشارکت می‌کند.»

نمونه‌ها:

  • پروژه‌های محیط‌زیستی شهری
    مثال: اجرای برنامه «یک روز پاک برای شهر ما» شامل پاکسازی یک پارک محلی، فضای سبز اطراف شهرها، جنگل ها و مراتع و تفکیک زباله‌های جمع‌آوری‌شده و آموزش کوتاه به شهروندان درباره حفظ محیط‌زیست.
  • کمک‌رسانی در شرایط بحران
    مثال: همکاری سازمان‌یافته با نهادهای امدادی (برای نمونه: گارد جاویدان کمک‌رسانی) در زمان سیل یا زلزله برای بسته‌بندی و توزیع اقلام ضروری مانند آب آشامیدنی، پتو و مواد غذایی.
  • کمپین‌های اجتماعی
    مثال: راه‌اندازی پویش «نه به خشونت کلامی در مدرسه» شامل تهیه پوستر، برگزاری نشست‌های آگاهی‌بخش و تشویق دانش‌آموزان به رعایت احترام متقابل.
  • فعالیت‌های داوطلبانه ساختارمند
    مثال: اختصاص ساعاتی مشخص در هر ماه برای خدمت داوطلبانه در کتابخانه عمومی، خانه سالمندان یا مراکز نگهداری کودکان نیازمند، با برنامه‌ریزی و گزارش‌دهی منظم.
  • مشارکت در کارهای کمپ‌های آموزشی و جشن‌های سالانه سازمانی
    مثال: برعهده گرفتن مسئولیت ثبت‌نام شرکت‌کنندگان، تنظیم برنامه زمان‌بندی فعالیت‌ها، مدیریت تجهیزات یا اجرای بخشی از مراسم در جشن پایان سال.
  • مدیران و مسئولان باید در کارهایی مانند کارنامه‌نویسی و وارد کردن اطلاعات در پرونده‌های عمومی در وب سایت و مانند آن، در مقطع متوسطه (ششم، هفتم و هشتم) پیشاهنگ‌ها را بطور داوطلبانه به‌کار بگیرند. این فعالیت‌ها در مقطع دبیرستان به‌طور گسترده‌تری ادامه خواهد یافت.

  برای مثال: تنظیم پرونده‌ها، تشکیل فهرست‌های حضور و غیاب، ایجاد ارتباط میان دفتر و دانش‌آموزان، اعلام تغییرات در ساعات درسی و جایگزینی دبیران، کنترل وب‌سایت دبیرستان و غیره.


۶-  جلوگیری از خلأ تربیتی در سنین حساس

دوره ۱۲ تا ۱۸ سالگی، حساس‌ترین مرحله شکل‌گیری هویت است. در نبود ساختار سالم جمعی، نوجوانان ممکن است جذب:

  • گروه‌های افراطی در زمینه های فکری مختلف،
  • جریان‌های ایدئولوژیک،
  • باندهای ناسالم مواد مخدر و گرداندگان سالن های قمار،
  • یا انزوای دیجیتال و سستی و بی عملی شوند.

پیشاهنگی در این مدل:

  • سکولار است،
  • علم گراست،
  • غیرایدئولوژیک است،
  • ملی گرا اما غیرسیاسی است،
  • و جایگزین سالم و سازمان‌یافته‌ای برای انواع خلأ  یاد شده است.


۷- در یک نگاه کلی:

در مدل پیشنهادی آموزشی ما در پژوهشکده اندیشه آنلاین آلمان:

  • شیربچه = مرحله پایه آموزش جمعی
    پیشاهنگی = مرحله نیمه پیشرفته و عملیاتی همان تربیت

         گارد جاویدان دانشجویی = مرحله پیشرفته و عملیاتی همان سیستم

بنابراین بازتأسیس سازمان ملی پیشاهنگی:

  • یک اقدام نمادین تاریخی نیست، بلکه ضرورت ساختاری برای تکمیل زنجیره تربیت شهروند مدرن، متکی به نفس، مسئول و فعال است.

 


آیین‌نامه جشن پذیرش اعضای جدید پیشاهنگ

در سازمان پیشاهنگی ملی، روند آغاز آموزش‌های عملی پس از گذراندن مرحله شیربچگی و با پذیرش رسمی متقاضیان جدید آغاز می‌شود. این مرحله در واقع نقطه ورود نوجوانان به مسیر پیشاهنگی و فعالیت‌های عملی آن به شمار می‌آید. فرآیند پذیرش و شروع این مسیر آموزشی شامل مراحل زیر است:


الف- برنامه‌ریزی و آماده‌سازی

  • پیشاهنگان ارشد دبیرستان مربوطه مسئول برنامه‌ریزی و طراحی اجرای جشن پذیرش اعضای جدید هستند.
  • در گام نخست، نشستی با پدر و مادر دانش‌آموز متقاضی عضویت برگزار می‌شود تا اهداف، قوانین و روند عضویت در سازمان پیشاهنگی برای آنان توضیح داده شود.
  • این امر به دو صورت ارائه بروشورهای مربوطه و توضیحات شفاهی به انجام می رسد.
  • پیشاهنگ ارشد، برگه‌های لازم را در اختیار پدر، مادر و متقاضی عضویت قرار داده و توضیحات لازم را ارائه می‌دهد. در پایان، پدر، مادر و خود دانش‌آموز باید برگه‌ای را که شامل اطلاعات زیر است امضا کنند:
  • منشور سازمان پیشاهنگی
  • قوانین و مقررات
  • اهداف سازمان
  • تخلفات و پیامدهای آن
  • الزام به تهیه لباس فرم برای دانش‌آموز تا پیش از روز جشن پذیرش؛ زیرا متقاضی باید با لباس فرم در مراسم حضور یابد.
  • پدران و مادران می‌توانند در صورت نیاز به کمک‌هزینه برای تهیه لباس فرم، یک برگه درخواست ویژه را امضا کنند.
  • پیشاهنگان ارشد (یک دختر و یک پسر) تمامی برگه‌های عضویت و درخواست‌های کمک‌هزینه را جمع‌آوری کرده و برای سازمان پیشاهنگی منطقه ارسال می‌کنند.
  • سازمان پیشاهنگی منطقه موظف است حداکثر ظرف مدت سه هفته، فرآیند راستی‌آزمایی درخواست‌های کمک‌هزینه را به پایان برساند و در صورت تأیید، مبلغ مربوطه را به حساب متقاضیان واریز کند. همچنین نتیجه این فرآیند از طریق ایمیل به پیشاهنگان ارشد دبیرستان اطلاع داده می‌شود.
  • پیشاهنگان ارشد پس از دریافت تأییدیه پرداخت، تاریخ جشن پذیرش را برای حدود یک ماه بعد از آن تعیین می‌کنند.
  • پیشاهنگان ارشد موظف هستند زمان برگزاری جشن را به افراد و سازمان زیر اطلاع دهند:
  • مربیان دبیرستان
  • دو عضو از سازمان گارد جاویدان دانشجویی، لزومن یک دختر و یک پسر
  • سازمان پیشاهنگی منطقه


ب- برگزاری مراسم جشن پذیرش

  • جشن با موسیقی، رقص و برنامه‌های هنری دیگری که از پیش برنامه‌ریزی شده‌اند آغاز می‌شود.
  • در زمان تعیین‌شده، دانش‌آموز متقاضی در جایگاه مشخصی قرار می‌گیرد. در کنار او افراد زیر حضور خواهند داشت:

دو پیشاهنگ ارشد (یک دختر و یک پسر)

یک نماینده از سازمان پیشاهنگی منطقه

یک دختر و یک پسر از اعضای گارد جاویدان دانشجویی

مدیر دبیرستان

  • نماینده سازمان پیشاهنگی منطقه یک سخنرانی کوتاه (حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه) درباره سازمان پیشاهنگی، اهداف آن و اهمیت روحیه خدمت، همکاری و مسئولیت‌پذیری در میان جوانان، ارائه می‌دهد.
  • سپس متقاضی عضویت در برابر پرچم ملی شیروخورشید می‌ایستد و سلام پیشاهنگی می‌دهد. متقاضی تا پایان قرائت سوگند دست خود را در حالت سلام پیشاهنگی نگاه می‌دارد.
  • پیشاهنگ ارشد دختر، متن سوگند پیشاهنگی را جمله به جمله قرائت می‌کند و متقاضی یا متقاضیان آن را تکرار می‌کنند. نیازی به از حفظ بودن این سوگند توسط متقاضی نیست.


پ- سوگند پیشاهنگی

«من [نام و نام خانوادگی]، به نام شرافت، وجدان و انسانیت،
در برابر پرچم ملی کشورم و یاران پیشاهنگ خود،
سوگند یاد می‌کنم که به آیین ها و قوانین پیشاهنگی وفادار بمانم؛

راستی، پاکی، نظم و انضباط را سرلوحه زندگی خود قرار دهم؛
در خدمت به مردم و یاری رساندن به همنوعان پیشگام باشم؛
از طبیعت و سرزمین خود به شایستگی نگهداری کنم؛

در سختی‌ها استوار، در خطر دلیر،
و در انجام وظیفه کوشا و آماده باشم؛

و با همه توان جسم و جان خود بکوشم
تا پیشاهنگی شایسته، سرافراز و خدمتگزار برای میهن و جامعه خویش باشم.

این سوگند را با اراده‌ای استوار می‌پذیرم و به آن وفادار می‌مانم».


ت- اعطای نشان و عضویت

  • پس از پایان سوگند، یکی از اعضای گارد جاویدان دانشجویی نشان (آرم) پیشاهنگی را بر روی لباس فرم متقاضی می‌آویزد.
  • عضو دیگر گارد جاویدان، برچسب نام و نام خانوادگی و همچنین برچسبی که سال تحصیلی، رتبه شیربچگی و رتبه پیشاهنگی (در صورت سال اول عدد ۱) بر آن درج شده است را بر روی پیراهن او نصب می‌کند.
  • سپس پیشاهنگ ارشد پسر، کارت عضویت شیربچگی را به متقاضی می‌دهد.
  • پس از دریافت کارت عضویت، متقاضی و پیشاهنگ ارشد با یکدیگر سلام پیشاهنگی رد و بدل می‌کنند (ابتدا متقاضی و سپس پیشاهنگ ارشد).
  • پس از آن، متقاضی به طور هم‌زمان به افراد زیر سلام پیشاهنگی می‌دهد:
  • اعضای گارد جاویدان
  • پیشاهنگان ارشد
  • نماینده منطقه‌ای سازمان
  • مدیر دبیرستان
  • این افراد نیز متقابلن به متقاضی سلام پیشاهنگی می‌دهند.
  • هم‌زمان با این لحظه، سرود ملی کشور پخش می‌شود و همه افراد حاضر در محیط برگزاری جشن، در حالت احترام و ایستاده و سلام پیشاهنگی باقی می‌مانند تا سرود ملی به پایان برسد.
  • پس از پایان سرود ملی، متقاضیان رسمن به عنوان اعضای سازمان پیشاهنگی ایران شناخته می‌شوند.


ث- پایان مراسم

  • پس از پایان بخش رسمی مراسم، جشن با موسیقی، رقص، آواز و برنامه‌های هنری برنامه‌ریزی‌شده ادامه یافته و به پایان می‌رسد.
  • پیشاهنگان ارشد موظف هستند جریان اصلی مراسم را مستندسازی کرده و آن را در وب‌سایت دبیرستان به عنوان یک رویداد رسمی سازمان پیشاهنگی منتشر کنند.

 


اهداف تربیتی سازمان ملی پیشاهنگی در مدل آموزشی جدید

سازمان ملی پیشاهنگی در این مدل، سطح پیشرفته‌تر سازمان شیربچه است و مأموریت آن تربیت نوجوانانی توانمند، آماده به خدمت، مسئول، با اعتماد به نفس، سکولار، قانون‌مدار، خوش رفتار، متین و دارای مهارت‌های عملی برای زندگی در جامعه مدرن است.

اهداف تربیتی این سازمان در شش محور اصلی تعریف می‌شود:

۱-  تربیت شهروند مسئول و قانون‌مدار

پیشاهنگ باید:

  • مفهوم قانون را در عمل تجربه کند. برای این کار لازم است در هر موردی قوانین مربوطه که به وسیله وزارت و یا سازمان «گارد جاویدان ملی» گذاشته شده اند را بداند.
  • با اعتماد به نفس (نه از روی ترس) به حقوق دیگران احترام بگذارد.
  • مسئولیت تصمیم‌های صحیح و نادرست خود را بپذیرد.
  • در چارچوب قواعد جمعی و قوانین سازمانی فعالیت کند.

این اهداف از طریق ساختار گروهی، مسئولیت‌های واقعی و نظام رتبه‌بندی عملی سازمان ملی پیشاهنگی  تحقق می‌یابد.


۲-  پرورش مهارت‌های رهبری و مدیریت جمعی

در این سازمان، نوجوان صرفن «عضو» نیست؛ بلکه به‌تدریج به:

  • سرگروه،
  • مربی در امر کمک رسانی،
  • مسئول پروژه،
  • یا هماهنگ‌کننده اردو تبدیل می‌شود.

مهارت‌های مورد نظر:

  • برنامه‌ریزی
  • تقسیم وظایف
  • حل تعارض
  • تصمیم‌گیری تحت فشار
  • مدیریت زمان


۳-  توسعه مهارت‌های عملی و بقا

سازمان پیشاهنگی باید به پیشاهنگان مهارت‌هایی را آموزش دهد که در نظام رسمی مدرسه پوشش داده نمی‌شوند. برای نمونه:

  • کمک‌های اولیه پیشرفته
  • مدیریت بحران
  • جهت‌یابی حرفه‌ای
  • کار با نقشه و قطب‌نما و دستگاه های مدرن چون جی پی اس (GPS: Global Positioning System)
  • بقا در طبیعت
  • کار تیمی در شرایط دشوار
  • امداد و نجات پایه

این مهارت‌ها جنبه نمایشی ندارند؛ بلکه باید استاندارد و آزمون‌پذیر باشند.


۴-  تقویت هویت ملی سکولار و مدرن

هدف، ملی‌گرایی ایدئولوژیک نیست، بلکه:

  • شناخت تاریخ باستانی و مدرن ایران،
  • آشنایی با میراث فرهنگی از جمله آثار باستانی و حفاظت از آن،
  • احترام به تنوع قومی و زبانی ایران،
  • تسلط نسبی بر دستاوردهای علمی و تمدنی ایران و جهان در کنار نگاه آینده‌محور و جهانی است.
  • پیشاهنگ باید بداند که: ضمن آنکه ایرانی است، شهروند جهانی نیز می باشد.


۵-  تقویت روحیه اعضا با خدمات اجتماعی

یکی از اهداف اصلی پیشاهنگی جدید، تبدیل نوجوان به نیروی داوطلب فعال اجتماعی است.

نمونه فعالیت‌ها:

  • پاکسازی محیط زیست ساحلی، جنگلی و شهری، بر اساس برنامه ریزی های انجام شده توسط پیشاهنگان ارشد،
  • کمک برنامه ریزی شده به سالمندان،
  • همکاری قانون مند در برنامه‌های شهری،
  • فعالیت‌های امدادی در شرایط بحران،
  • آموزش برنامه ریزی شده شیربچگان در حوزه‌های تعیین شده از طرف سازمان پیشاهنگی،
  • سرپرستی شیربچه ها و آموزش به آنها در کمپ های آموزشی خارج از شهر،

خدمت اجتماعی باید بخشی الزامی از مسیر ارتقای درجه باشد.


۶-  ارتقای سلامت جسمی و روانی

در عصر دیجیتال، فعالیت بدنی و ارتباط حضوری کاهش یافته است.

پیشاهنگ باید:

  • ورزش منظم،
  • فعالیت‌های طبیعت‌گردی، از جمله کوه و صخره نوردی،
  • فعالیت در اردوهای چندروزه،
  • تمرین‌های تاب‌آوری روانی،
  • مدیریت استرس،
  • تقویت اعتمادبه‌نفس با تمرینات خاص طبیعی را به‌صورت برنامه‌ریزی شده اجرا کند.


۷-  پیوند علم و عمل

در مدل آموزشی ما در پژوهشکده اندیشه آنلاین آلمان که پروژه‌محور است، پیشاهنگی باید بستری باشد برای اجرای عملی پروژه‌های مدرسه:

مثال‌ها:

  • پروژه انرژی خورشیدی مدرسه ← اجرای مینیاتوری میدانی در اردو.
  • پروژه محیط ‌زیستی ← اجرای کمپین واقعی، برای مثال در جهت زباله زدایی از رودخانه ها.
  • پروژه رباتیک ← کاربرد در شرایط طبیعی. برای نمونه استفاده از ربات های زباله جمع کن که بوسیله دانشجویان این رشته طراحی شده است.
  • پروژه هوش مصنوعی ← تحلیل داده‌های محیطی اردو برای تشخیص زمان مناسب برای اجرای یک مسابقه ویژه گروهی در حد متوسط تا پیشرفته.

پیشاهنگی آزمایشگاه اجتماعی آموزش رسمی است. در یک جمع‌بندی راهبردی می توان گفت:

سازمان ملی پیشاهنگی در این مدل:

  • باشگاه تفریحی نیست.
  • نهاد تبلیغاتی نیست.
  • شاخه‌ای از آموزش رسمی است اما عملیاتی‌تر.
  • سطح پیشرفته‌تر سازمان شیربچه است.
  • و بستر تمرین شهروندی واقعی برای نوجوانان محسوب می‌شود.

 

ساختار حقوقی و اجرایی سازمان ملی پیشاهنگی ایران

سازمان ملی پیشاهنگی ایران در مدل آموزشی جدید، نهادی عمومی، غیرسیاسی، غیرمذهبی و مهارت‌محور است که به‌صورت رسمی و قانونی به عنوان زیرمجموعه «گارد جاویدان ملی ایران» تأسیس می‌شود و در عین حال استقلال حرفه‌ای خود را حفظ می‌کند.


۱-  جایگاه حقوقی

سازمان ملی پیشاهنگی:

  • یک نهاد آموزش عملی و متکی بر سازمان و یا وزارتخانه خود می باشد. این سازمان:
  • دارای شخصیت حقوقی مستقل،
  • دارای اساسنامه مصوب «گارد جاویدان ملی ایران»،
  • و دارای بودجه مشخص و شفاف است.

این سازمان وابسته به هیچ حزب سیاسی و ایدئولوژیک نیست و فعالیت سیاسی و ایدئولوژیک در آن ممنوع است.


۲-  نظارت و ارتباط با دولت

با توجه به ماهیت دوگانه تربیتی و اجتماعی سازمان ملی پیشاهنگی، دو مدل قابل اجراست:

الف) زیر نظر وزارت آموزش و پرورش

مزایا:

  • ارتباط مستقیم با مدارس،
  • هماهنگی با نظام آموزشی،
  • استفاده از زیرساخت‌های آموزشی،
  • انسجام تربیتی با سازمان شیربچه،

این مدل برای پیوستگی تربیتی منطقی‌تر است.

ب) زیر نظر وزارت کشور

در این مدل، سازمان به‌صورت رسمی در ساختار اجرایی دولت و زیرمجموعه وزارت کشور فعالیت می‌کند.

مزایا:

  • ماهیت ملی و فراوزارتی:
    وزارت کشور با همه استان‌ها و دستگاه‌های اجرایی در ارتباط است؛ بنابراین سازمان می‌تواند نقش هماهنگ‌کننده ملی داشته باشد و محدود به یک حوزه تخصصی خاص نباشد.
  • نقش در مدیریت بحران:
    با توجه به مسئولیت وزارت کشور در مدیریت بحران‌های طبیعی و اجتماعی، سازمان می‌تواند به‌عنوان بازوی داوطلب مردمی در حوادث (سیل، زلزله، امدادرسانی) عمل کند.
  • ارتباط با استانداری‌ها و فرمانداری‌ها:
    امکان هماهنگی مستقیم با استانداران و فرمانداران برای اجرای برنامه‌های استانی، اردوها و فعالیت‌های اجتماعی فراهم می‌شود.
  • ساختار استانی منسجم‌تر:
    به دلیل وجود شبکه اداری وزارت کشور در سراسر استان‌ها، ایجاد شعب استانی و نظارت یکپارچه ساده‌تر و منظم‌تر خواهد بود.
  • جمع‌بندی:
    این مدل برای تقویت نقش اجتماعی، ملی و مشارکت در امور عمومی کشور مناسب‌تر از مدل قبل ارزیابی می‌شود.


پ) خط سوم: تأسیس وزارتخانه مستقل «گارد جاویدان ملی ایران»

در این مدل، با توجه به اهمیت آموزش علمی ـ عملی و تربیت نسلی توانمند، یک وزارتخانه جدید تأسیس می‌شود که چهار بخش اصلی زیر را در قالب یک ساختار واحد در بر می گیرد:

  • شیربچگی،
  • پیشاهنگی،
  • گارد جاویدان دانشجویی،
  • و گارد جاویدان کمک‌رسانی.

منطق این پیشنهاد:

  • ایجاد یک ساختار متمرکز و تخصصی برای آموزش مهارت‌های عملی، امدادی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی.
  • تکمیل‌کننده کارکرد نظریِ وزارت آموزش‌وپرورش با تمرکز بر آموزش میدانی و مهارتی.
  • ایجاد پیوند سازمانی و مسیر رشد مرحله‌ای از کودکی تا دانشگاه.

مزایای ساختاری:

  • ارتباط ارگانیک بین سطوح:
    انتقال تجربه، آموزش و سرپرستی از سطوح بالاتر
    (مثلن گارد جاویدان دانشجویی) به سطوح پایین‌تر(پیشاهنگی و از آنجا به شیربچگی).
  • تربیت پیوسته و هدفمند:
    طراحی مسیر رشد مشخص از کودکی تا جوانی با استانداردهای آموزشی یکپارچه.
  • افزایش توان عملیاتی در امداد و خدمات اجتماعی:
    آمادگی سازمان‌یافته و یکپارچه برای کمک‌رسانی، مدیریت بحران و مشارکت اجتماعی.
  • جمع‌بندی:
    این مدل با ایجاد یک ساختار ملی مستقل، منسجم و به هم تنیده، می‌تواند آموزش عملی، روحیه مسئولیت‌پذیری و مهارت‌های اجتماعی را به‌صورت چشمگیر ارتقا دهد و زمینه تربیت نسل‌هایی توانمند، منظم و اثرگذار را فراهم کند.
  • از آنجا که پیوند ارگانیک و انتقال اطلاعات و آموزش در هیچ کدام از مراحل شیربچگی، پیشاهنگی و گارد جاویدان دانشجویی قطع نمی شود، مفهوم همکاری و کارگروهی تجسم می یابد و همه اعضا در همه مقاطع، عضوی از یک خانواده واحد و متحد تعریف می شوند.

۳- عضویت

  • عضویت کاملن داوطلبانه است و هیچ دانش‌آموزی اجباری به عضویت ندارد.
  • پذیرش بر اساس ثبت‌نام رسمی و تعهد به منشور سازمان و ادای سوگند پیشاهنگی انجام می‌شود.

عضویت شامل:

  • پیشاهنگ متوسطه (ششم، هفتم و هشتم)،
  • پیشاهنگ دبیرستان (نهم، دهم، یازدهم و دوازدهم)،
  • مربیان (پیشاهنگان ارشد) از میان اعضای گارد جاویدان دانشجویی دانشگاه ها انتخاب می شوند.


۴- ساختار سازمانی

الف-  سطح ملی

  • شورای عالی پیشاهنگی
  • رئیس سازمان
  • دبیرکل اجرایی
  • کمیته آموزش
  • کمیته ایمنی و استاندارد
  • کمیته بین‌الملل
  • کمیته ارزیابی و رتبه‌بندی

ب-  سطح استانی

  • شورای پیشاهنگی استان
  • فرمانده پیشاهنگی استان
  • واحد آموزش استانی
  • واحد امداد و بحران

پ-  سطح مدرسه

  • گروه پیشاهنگی مدرسه از میان خود پیشاهنگان ارشدتر انتخاب می شوند.
  • مربی رسمی آموزش‌دیده از اعضای گارد جاویدان دانشجویی خواهند بود.
  • سرگروه‌های دانش‌آموزی می توانند از میان پیشاهنگان انتخاب شوند.


۵- نظام درجه و ارتقا

ارتقا در پیشاهنگی بر اساس:

  • مهارت‌های عملی،
  • شرکت فعالانه در پروژه‌های اجتماعی،
  • ساعات اضافی خدمت داوطلبانه،
  • آزمون‌های عملی استاندارد،
  • و رفتار مسئولانه صورت می‌گیرد. هیچ ارتقایی صرفن تشریفاتی نیست.


۶- عضویت در پیشاهنگی جهانی

سازمان ملی پیشاهنگی ایران، شاخه ای مستقل از سازمان یا وزارت «گارد جاویدان ملی ایران» :

  • سازمان پیشاهنگی پیشنهادی می‌تواند به‌عنوان عضو رسمی «سازمان جهانی جنبش پیشاهنگی»(World Organization of the Scout Movement) فعالیت کند. با این حال، تحقق این امر الزام‌آور تلقی نمی‌شود و امکان طراحی و ایجاد یک چارچوب مستقل بین‌المللی نیز وجود دارد. (در این زمینه، می‌توان به تجربه تاریخی تأسیس «سازمان شیر و خورشید سرخ ایران» در دوره پهلوی دوم اشاره کرد که به‌عنوان نهادی ملی، در کنار ساختارهای بین‌المللی همچون صلیب سرخ و هلال احمر، ایفای نقش می‌کرد. تأسیس این سازمان را می‌توان از منظر تاریخی، دستاوردی مهم در عرصه بین‌المللی برای ایران دانست، چرا که نشان‌دهنده توانایی کشور در ایجاد یک نهاد بشردوستانه با هویت مستقل در چارچوب نظام جهانی بود.

این نهاد پس از وقایع سال ۱۳۵۷، توسط حاکمیت جدید جمهوری اسلامی منحل شد. این تصمیم در چارچوب رویکرد ایدئولوژیک حاکمان وقت و در راستای حذف نمادها و نهادهای مرتبط با نظام پیشین اتخاذ گردید. در نتیجه، سازمان شیر و خورشید سرخ ایران کنار گذاشته شد و به‌جای آن، الگوی هلال احمر—که با رویکرد ایدئولوژیک و هویتی نظام جدید هم‌خوانی بیشتری داشت—پذیرفته شد.)

  • در اردوهای بین‌المللی شرکت می‌کند.
  • امکان تبادل فرهنگی و آموزشی را فراهم می‌کند.

این عضویت تضمین می‌کند که سازمان:

  • منزوی نباشد،
  • معیارهای حرفه‌ای جهانی را رعایت کند،
  • از سیاسی‌سازی داخلی مصون بماند.
  • سازمان جهانی پیشاهنگی با ساختار بسیار پیشرفته «گارد جاویدان ملی ایران» و سازوکار آن آشنا می شود. سیستمی که تنها به ایران تعلق دارد، گرچه آمادگی کامل برای مشارکت در جنبش های جهانی صلح جویانه را دارا می باشد.


۷- اصول بنیادین

سازمان ملی پیشاهنگی:

  • غیرمذهبی و غیر ایدئولوژیک است.
  • غیرسیاسی است.
  • برابری جنسیتی را رعایت می‌کند.
  • فعالیت های آن بر اساس قوانین تدوین شده توسط «گارد جاویدان ملی ایران» و مبتنی بر علم، مهارت و مسئولیت اجتماعی است.
  • در امتداد سازمان شیربچه و در مقطع قبل از مرحله پیشرفته تر، یعنی گارد جاویدان ملی دانشجویی است.
  • تندخویی، امر کردن و بی ادبی با دیگران، خط قرمز مرام پیشاهنگی و مقاطع قبل و بعد آن است.
  • پیشاهنگ باید در هر حالتی، مهربان و خوش رو باشد و اگر از طرف دیگران مورد حمله یا تندخویی غیرقابل تحمل قرار گرفت، مسئله را با مربی خود که باید از داوطلبان گارد جاویدان دانشجویی باشند در میان بگذارد.
  • در یک نگاه به مدل جدید:

شیربچه ← پایه تربیت جمعی،
پیشاهنگی متوسطه ← سطح نیمه پیشرفته و عملیاتی،
پیشاهنگی دبیرستان ← سطح پیشرفته و آمادگی تخصصی و حرفه‌ای،

و سازمان ملی پیشاهنگی حلقه اتصال تربیت مدرسه‌ای با مسئولیت اجتماعی واقعی است.

 


نظام رتبه‌بندی و نشان‌های افتخار سازمان ملی پیشاهنگی

سازمان ملی پیشاهنگی ایران از کلاس ششم تا دوازدهم ادامه می‌یابد و دارای نظام هفت‌مرحله‌ای ارتقا است. این نظام بر پایه مهارت، مسئولیت‌پذیری، خدمت اجتماعی، توان رهبری و البته تعداد سال هایی که دانش آموز در سازمان عضو بوده است طراحی می‌شود.


۱- نظام رتبه‌های هفت‌گانه  (پایه ششم تا دوازدهم)

رتبه‌ها نمایانگر رشد تدریجی از «عضو تازه‌وارد» تا «رهبر پیشاهنگان» هستند.


رتبه ۱ – پیشاهنگ نوآموز

-پایه ششم-

شرایط ارتقا:

  • گذراندن دوره مقدماتی پیشاهنگی
  • آشنایی با منشور سازمان
  • مهارت‌های پایه اردو
  • کمک‌های اولیه مقدماتی
  • حداقل ۱۰ ساعت خدمت اجتماعی در ماه

رتبه ۲ – پیشاهنگ فعال

-پایه هفتم-

شرایط ارتقا:

  • شرکت در حداقل دو اردوی رسمی
  • انجام یک پروژه گروهی
  • مهارت جهت‌یابی پایه
  • حداقل ۲۰ ساعت خدمت اجتماعی

رتبه ۳ – پیشاهنگ پیشرفته

-پایه هشتم-

شرایط ارتقا:

  • مسئولیت بخشی از یک برنامه اردو
  • مدیریت یک پروژه کوچک
  • آزمون عملی کمک‌های اولیه پیشرفته
  • حداقل ۳۰ ساعت خدمت اجتماعی در ماه

رتبه ۴ – پیشاهنگ ارشد  (دبیرستان)

-پایه نهم-

شرایط ارتقا:

  • سرگروهی رسمی شیربچه ها در زمینه های مختلف
  • طراحی یک برنامه عملیاتی
  • مشارکت در پروژه محیط‌زیستی یا شهری
  • ۴۰ ساعت خدمت اجتماعی در ماه

رتبه ۵ – پیشاهنگ راهبر

-پایه دهم-

شرایط ارتقا:

  • مدیریت یک تیم کامل
  • آموزش پیشاهنگان رتبه پایین‌تر
  • آموزش شیربچه ها در امور مربوطه
  • شرکت در برنامه استانی
  • ۵۰ ساعت خدمت اجتماعی در ماه

رتبه ۶ – پیشاهنگ ممتاز

-پایه یازدهم-

شرایط ارتقا:

  • رهبری یک پروژه میان‌مدرسه‌ای یا استانی
  • مشارکت در برنامه مدیریت بحران
  • ارائه گزارش رسمی مکتوب
  • ۶۰ ساعت خدمت اجتماعی

رتبه ۷ – پیشاهنگ عالی  (نشان عالی ملی)

-پایه دوازدهم-

بالاترین رتبه دانش‌آموزی

شرایط:

  • اجرای یک پروژه ملی یا استانی تأثیرگذار.
  • سابقه حداقل ۷۰ ساعت خدمت اجتماعی.
  • تأیید شورای استانی.
  • مصاحبه نهایی ارزیابی رهبری.
  • همکاری مستمر با اعضای گارد جاویدان دانشجویی.

۲-  نظام نشان‌های افتخار

علاوه بر رتبه‌های رسمی که مربوط به سال های شرکت در سازمان شیربچگی و پیشاهنگی هستند، نشان‌های افتخار نیز بر اساس اقدامات استثنایی مانند عملیات چشمگیر گروهی یا انفرادی و یا کارهای اجتماعی ماهانه که بیش از حد تعیین شده، انجام شده اند، اعطا می‌شود.

توجه:

رتبه مربوط به سال هایی است که دانش آموز در سازمان شیربچگی و پیشاهنگی عضو بوده است. برای مثال یک دانش آموز در دوران دبستان فقط سه سال عضو سازمان شیربچگی بوده است و در دبیرستان در  سال دوم تحصیلی نیز دو سال عضو سازمان پیشاهنگی بوده است (کلاس نهم و دهم). در این صورت روی آستین چپ یا راست خود علامت ک۱۰– ش۳ – پ۲ (کلاس دهم-سابقه سه سال شیربچگی و دو سال پیشاهنگی) را در فرم یک اتیکت روی آستین می چسبانند تا بتوانند سال بعد آن را تعویض کنند.ش


الف-  نشان برنزی

برای:

  • انجام اقدام شایسته در سطح مدرسه یا منطقه، مسئولیت‌پذیری فراتر از وظیفه،

و عملکرد برجسته در اردو، توسط  شورای مدرسه اعطا شود.



ب-  نشان نقره‌ای

برای:

  • اقدام برجسته در سطح شهر یا استان،
  • مشارکت مؤثر در مدیریت بحران،
  • نجات یا کمک‌رسانی مؤثر در حادثه.
  • نشان توسط شورای استانی اعطا می‌شود.

مثال:
پیشاهنگی که با مجوز رسمی سازمان، در مهار سیل یک شهر مشارکت مؤثر داشته و نقش عملی در امدادرسانی ایفا کرده است، پس از بررسی مستندات توسط کمیته ایمنی
(از اعضای گارد جاویدان دانشجویی)، می‌تواند نشان نقره‌ای دریافت کند.


پ-  نشان طلایی

بالاترین نشان افتخار برای:

  • اقدام قهرمانانه ملی،
  • فداکاری برجسته،
  • خدمت اجتماعی گسترده و اثرگذار: برای مثال نجات جان افراد و یا جلوگیری از رویداد طبیعی،
  • نوآوری مهم در پروژه‌های ملی.

نشان توسط شورای عالی پیشاهنگی یا گارد جاویدان ملی اعطا می‌شود.


۳-  اصول اعطای نشان‌ها

  • هیچ نشان افتخاری بدون بررسی مستندات اعطا نمی‌شود.
  • گزارش کتبی و تأیید مربیان رسمی که عضو ارشد گارد جاویدان دانشجویی می باشند، الزامی است.
  • تصمیم‌گیری جمعی و غیرشخصی انجام می‌شود.
  • نشان‌ها قابل لغو در صورت تخلف اخلاقی چشمگیر هستند.


۴-  ویژگی تربیتی این نظام

این ساختار باعث می‌شود:

  • انگیزه رشد مستمر ایجاد شود.
  • رقابت ناسالم شکل نگیرد.
  • تمرکز بر خدمت واقعی باشد.
  • رهبری عملی آموزش داده شود.
  • نوجوان تا پایان دبیرستان در سازمان باقی بماند.

 

۵-  پیوستگی با شیربچه

پایان دوره شیربچه ←  ورود مستقیم به رتبه ۱ پیشاهنگی
نوجوان از ۶ تا ۱۸ سالگی در یک مسیر پیوسته از شیربچگی تا گارد جاویدان دانشجویی رشد می‌کند.

  • جمع‌بندی راهبردی این نظام:
  • ساختاریافته است،
  • قابل اندازه‌گیری است،
  • انگیزشی است،
  • حرفه‌ای است
  • و قابلیت ثبت در آیین‌نامه رسمی ملی دارد.

 

منشور رسمی سازمان ملی پیشاهنگی ایران

۱-  ماهیت منشور

منشور پیشاهنگی یک سند اخلاقی-عملی است که:

  • چارچوب رفتاری اعضا را مشخص می‌کند.
  • معیار ارزیابی انضباطی را تعیین می‌کند.
  • مبنای قانون گذاری در مورد ارتقا و دریافت نشان‌هاست.
  • و تخطی از آن قابل رسیدگی انضباطی است.

این منشور غیرمذهبی، غیرسیاسی و مبتنی بر اصول و حقوق تعریف شده توسط سازمان یا وزارت «گارد جاویدان ملی ایران»  است.


۲- اصول بنیادین رفتاری

به همه بندها و اصول زیر می توان اصول، تبصره و یا بندهای دیگر نیز افزود.

هر پیشاهنگ متعهد می‌شود:

اصل اول- پایبندی به قانون

  • رعایت قوانین کشور،
  • رعایت آیین‌نامه سازمان،
  • پذیرش پیامدهای تخلف باشد.

·      شاخص ارزیابی: سابقه انضباطی رسمی

اصل دوم- صداقت عملی

  • گزارش صحیح عملکرد
  • خودداری از جعل مستندات
  • پذیرش اشتباهات (یک اصل آموزشی بسیار مهم)

شاخص ارزیابی: بررسی پروژه‌ها و گزارش‌ها

اصل سوم- مسئولیت‌پذیری

  • انجام وظایف محول‌شده
  • حضور منظم در برنامه‌ها
  • تحویل به‌موقع مأموریت‌ها

شاخص ارزیابی: ثبت عملکرد در سامانه سازمان.

اصل چهارم- احترام متقابل

  • منع تبعیض جنسیتی، قومی، مذهبی
  • منع خشونت کلامی و فیزیکی
  • رعایت کرامت انسانی و حقوق بشر

تخطی جدی و مستمر از این اصل می تواند منجر به تعلیق عضویت ‌شود.

اصل پنجم- خدمت اجتماعی واقعی

  • حداقل ساعات تعیین شده خدمت داوطلبانه
  • مشارکت فعال در پروژه‌های واگذار شده
  • کمک در شرایط بحران فقط با مجوز رسمی

·      خدمت خودسرانه و خطرآفرین تخلف محسوب می‌شود.

اصل ششم- ایمنی و انضباط عملیاتی

  • رعایت کامل دستورالعمل‌های ایمنی
  • عدم اقدام بدون مجوز مربی
  • عدم حضور در عملیات پرخطر بدون آموزش و مجوز رسمی. این اصل برای جلوگیری از رفتارهای هیجانی طراحی شده است.

اصل هفتم- بی‌طرفی سیاسی و مذهبی

  • منع تبلیغ سیاسی
  • منع تبلیغ حزبی
  • منع فعالیت ایدئولوژیک
  • تمرکز صرف بر مهارت، خدمت و تربیت مدنی

نقض مستمر و جدی این اصل می تواند منجر به لغو عضویت  ‌شود.


۳- تعهد رسمی عضویت

هر عضو هنگام ورود به سازمان این تعهد را امضا می‌کند:

من متعهد می‌شوم قوانین کشور و آیین‌نامه سازمان ملی پیشاهنگی را رعایت کنم، در فعالیت‌های اجتماعی و آموزشی مسئولانه شرکت کنم، به کرامت انسانی و جنس مخالف از هر قومیتی احترام بگذارم و از این سازمان برای اهداف سیاسی یا مذهبی استفاده نکنم.


۴-  نظام رسیدگی به تخلفات

برای جلوگیری از تبدیل سازمان به ساختار سلیقه‌ای، موارد زیر اعمال می‌شود:

  • کمیته انضباطی مدرسه،
  • کمیته انضباطی استانی،
  • و امکان اعتراض و بررسی مجدد وجود دارد.

مجازات‌ها:

  • تذکر رسمی
  • تعلیق موقت
  • لغو نشان
  • و در شرایط حاد، لغو عضویت


۵-  انطباق با استاندارد جهانی

به‌منظور عضویت در World Organization of the Scout Movement، منشور باید با اصول زیر همسو باشد:

  • توسعه شخصیت مثبت انسانی
  • آموزش مهارت های عملی
  • خدمت به جامعه
  • کسب اعتماد به نفس
  • آمادگی برای کمک به دیگران با روی خوش و اخلاق پیشاهنگی
  • صلح و همکاری جهانی

در یک نگاه:

اکنون این سازمان دارای:

  • ساختار حقوقی،
  • نظام رتبه‌بندی،
  • نظام نشان‌ها،
  • و منشور اجرایی است.

 

 برنامه آموزشی عملیاتی پیشاهنگی  (پایه ششم تا دوازدهم)

این برنامه در سه محور اصلی طراحی می‌شود که به تدریج در دوره هفت ساله پیشاهنگی، در مقطع متوسطه و دبیرستان تکمیل خواهد شد:

۱- مهارت‌های بقا و امداد

۲- مهارت‌های فنی و راهبری

۳- خدمت اجتماعی و آمادگی تخصصی آینده

 

محور اول: آموزش امداد و کمک‌های اولیه  (الزامی برای همه)

این بخش باید مطابق استانداردهای سازمان یا وزارت «گارد جاویدان ملی» عمل کند؛ استانداردهایی که در سطحی بالاتر از استانداردهای بین‌المللی امداد تعریف و اجرا خواهند شد.

آموزش‌های زیر در مقطع متوسطه (ششم، هفتم و هشتم) به‌صورت مقدماتی و با استفاده از فیلم‌های آموزشی، تمرین با مانکن‌های آموزشی امداد و نیز شبیه‌سازی محیط‌های تخریب‌شده انجام می‌شود. در سال اول و دوم دبیرستان، پیشاهنگان به‌صورت نیمه‌عملی و نیمه‌نظری تحت آموزش قرار می‌گیرند. در سال سوم و چهارم دبیرستان، مرحله آموزش نظری به حداقل ممکن کاهش می‌یابد و آموزش‌ها، بیشتر با نمونه‌های طبیعی و عملی ساده ادامه پیدا می‌کند. این روند آموزشی در مرحله دانشگاهی، در عضویت «گارد جاویدان ملی دانشجویی»، وارد مرحله‌ای جدی‌ و تخصصی‌تر خواهد شد.


آموزش‌های تئوری پایه  (رتبه ۱ تا ۳)

همه موارد زیر با استفاده از مانکن استاندارد CPR و زیر نظر پیشاهنگان ارشد و یا عضوی از گارد جاویدان دانشجویی انجام   می شود.

  • ارزیابی صحنه حادثه  (Scene Safety)
  • تماس با اورژانس و گزارش دقیق
  • بررسی سطح هوشیاری
  • وضعیت ریکاوری (قرار دادن مصدوم در وضعیت ایمن)
  • کنترل خونریزی های ساده
  • پانسمان پایه
  • ثابت‌سازی شکستگی موقت
  • ضدعفونی و بانداژ زخم ها و بخیه زدن موارد کوچک


آموزش‌های پیشرفته  (رتبه ۴ تا ۷)

در این مرحله، آموزش‌هایی که در رتبه‌های پایین‌تر ارائه شده‌اند به‌تدریج از حالت نظری خارج شده  و به آموزش‌های عملی تبدیل می‌شوند. همچنین مجموعه‌ای از آموزش‌های مقدماتی تکمیلی نیز به برنامه آموزشی این سطح افزوده می‌گردد.

  • ماساژ قلبی استاندارد  (CPR)   
  • تنفس مصنوعی
  • استفاده از دستگاه شوک قلبی خودکار AED: Automated External Defibrillator
  • مدیریت خفگی
  • مدیریت شوک
  • کمک در حوادث جمعی
  • انتقال ایمن مصدوم
  • اصول تریاژ مقدماتی (اولویت‌بندی مصدومان یا بیماران بر اساس شدت وضعیت و فوریت درمان)
  •  بخیه زدن در مورد زخم های کوچک
  • اندازه گیری قند و چربی خون در صورت لزوم

تمام آموزش‌ها باید با:

  • مانکن استاندارد CPR (عروسک آموزشی ویژه‌، برای تمرین احیای قلبی–ریوی )
  • آزمون عملی سالانه: پیشاهنگ باید هر سال در یک امتحان عملی شرکت کند تا نشان دهد مهارت‌هایی مانند  CPR، کمک به خفگی، انتقال مصدوم و غیره را در عمل و البته در حد مقدماتی درست انجام می‌دهد.
  • گواهی معتبر داخلی: پس از گذراندن آموزش و موفقیت در آزمون عملی، پیشاهنگ یک گواهی رسمی از طرف سازمان یا وزارت «گارد جاویدان ملی» دریافت می‌کند که نشان می‌دهد او این مهارت‌های پایه ای امداد را فراگرفته است.


محور دوم: جهت‌یابی، بقا و ایمنی محیطی

۱-  کار با ابزارهای کلاسیک

  • قطب‌نما
  • خواندن نقشه توپوگرافی
  • تعیین مختصات
  • تخمین فاصله
  • جهت‌یابی شبانه


۲-  کار با  GPS، تلفن دستی یا بی سیم و پهباد  (دِرون)

  • تنظیم دستگاه
  • ثبت مسیر
  • ارسال مختصات اضطراری
  • مدیریت و ثبت دیجیتال داده ها


۳-  بقا در محیط‌های مختلف

  • محیط خشک و کویری
  • مدیریت آب
  • جلوگیری از گرمازدگی
  • ساخت پناهگاه موقت
  • حرکت ایمن در گرما
  • محیط سرد و کوهستانی 
  • پیشگیری از هیپوترمی Hypothermia یا کاهش خطرناک دمای بدن انسان 
  • لایه‌بندی لباس
  • مدیریت برف و یخ
  • تشخیص خطر بهمن
  • مدیریت غذا و آب
  • محیط جنگلی
  • پیشگیری از گم‌شدن. مسیریابی سنتی و مدرن
  • شناسایی خطرات حیوانات وحشی و گزنده
  • برپا کردن آتش ایمن
  • مدیریت رطوبت


محور سوم: آمادگی بحران و خدمت ملی

 این بخش مرحله مقدماتی برای ورود به «گارد جاویدان دانشجویی» محسوب می‌شود.

  • آموزش‌های الزامی:
  • مدیریت اردو در شرایط بحران
  • تخلیه اضطراری
  • کمک در سیل
  • کمک در زلزله
  • سازماندهی داوطلبان
  • ثبت و گزارش عملیات
  • جلوگیری از گسترش آتش سوزی و اطلاع موضوع به سازمان رسمی آتش نشانی و یا خاموش کردن آن در آتش سوزی های کوچک و قابل کنترل.
  • ارائه خدمات بهداشتی محدود، از قبیل ضدعفونی کردن و بانداژ زخم های کوچک، دادن تنفس مصنوعی، تماس با اورژانس و ارائه گزارشی کوتاه در مورد وضعیت مصدوم.
  • یک پیشاهنگ همیشه باید بروز و پرسشگر باشد.

یک مثال در کسب مدال لیاقت:
پیشاهنگی که با مجوز رسمی از مربیان ارشد، برای نمونه، در مهار سیل مشارکت مؤثر داشته باشد، پس از بررسی مستند، می‌تواند نشان نقره‌ای لیاقت دریافت کند.


محور چهارم: مهارت‌های تکمیلی ضروری

این بخش شامل مهارت‌های تکمیلی ضروری است:

  • سواد دیجیتال عملیاتی
  • امنیت سایبری پایه
  • ارتباط اضطراری دیجیتال
  • مدیریت داده در بحران
  • جلوگیری از انتشار اطلاعات نادرست
  • در تمام دوره ها، کسب مهارت در محدوده علوم کامپیوتری و کار با نرم افزار و سخت افزارهای لازم ضروری است.
  • هر گروه پیشاهنگی در هر مدرسه باید به‌صورت مستقل دارای یک پایگاه اینترنتی باشد و همچنین یک نشریه مصور ماهانه منتشر کند.
  • استانداردها از طرف «گارد جاویدان ملی» تعیین می شوند.


  • آموزش حقوق شهروندی و مدیریت جمعی، از جمله موارد زیر:
  • حقوق اساسی شهروندان
  • اصول و قوانین کار داوطلبانه
  • مدیریت تعارض، به مفهوم شیوه درست و سازنده برای رسیدگی و حل اختلاف‌ها و درگیری‌ها بین افراد یا گروه‌ها.
  • اخلاق حرفه‌ای خدمت اجتماعی. به مفهوم رعایت اصول درستکاری، مسئولیت‌پذیری، احترام و امانت‌داری هنگام انجام فعالیت‌های داوطلبانه یا خدمات عمومی
  • یک پیشاهنگ باید همیشه مهربان و خوشرو و خوش برخورد باشد. او نباید هرگز با تحکم و به طور امری با کسی روبرو شود و همیشه باید قصد کمک داشته باشد.


  • آمادگی جسمانی هدفمند
  • استقامت
  • قدرت
  • کار تیمی ورزشی
  • آمادگی حمل تجهیزات


  • سوشیال مدیا
  • هر گروه پیشاهنگی در هر مدرسه باید به‌صورت مستقل دارای یک پایگاه اینترنتی و همچنین یک نشریه مصور ماهانه باشد. در این نشریه، علاوه بر گزارش فعالیت‌های ماه گذشته، اخبار مرتبط با سازمان پیشاهنگی در سطح کشور و نیز رویدادهای اجتماعی مرتبط با شهر و کشور بازتاب داده شود.
  • گروه می‌تواند نسخه‌های ماهانه نشریه را به والدین دانش‌آموزان و همچنین از طریق کتاب‌فروشی‌های اطراف دبیرستان و همین طور به وسیله خود وب سایت پیشاهنگی به علاقه‌مندان عرضه کند. درآمد حاصل از این فعالیت، در صندوق پیشاهنگی ذخیره شده و صرف اجرای پروژه‌های آینده خواهد شد.
  • گروه پیشاهنگی در دو سال پایانی  یازدهم و دوازدهم دبیرستان می‌تواند در جایگاه پرسشگر و منتقد، با سیاستمداران و مسئولان شهری دیدار و گفت‌وگو کند. این دیدارها با تعیین وقت قبلی و در چارچوب مقررات رسمی انجام می‌شود.


طرح پیشنهادی برای لباس فرم پیشاهنگی


۱- یونیفرم پیشاهنگی پسرانه

باید توجه داشت که طرح و رنگ یونیفورم‌ها صرفن به عنوان چند نمونه پیشنهادی ارائه شده‌اند. بدیهی است تصمیم نهایی در این زمینه بر عهده سازمان یا وزارتخانه «گارد جاویدان ملی» خواهد بود.

                 

الف- بالاتنه

  • پیراهن شکلاتی (قهوه ای روشن) بر طبق تصویر،  رسمی با آستین کوتاه یا بلند بسته به فصل.
  • روی آستین سمت چپ شماره رتبه پیشاهنگی (۶، ۷ یا ۸).
  • روی قسمت بالای آستین سمت راست مدال یا نشان پیشاهنگی و در کنار آن یا در طرف مقابل مدال های افتخار، در صورتی که پیشاهنگ فعالیت برجسته‌ای انجام داده باشد.
  • یقه استاندارد با دستمال گردن طرح پرچم که از حلقه عبور کرده و در جلوی یقه ثابت می‌شود.

ب-  پایین‌تنه

  • شلوار یا شورت به رنگ پیراهن مطابق تصاویر.
  • کمربند چرمی با یک کیف کوچک برای نگهداری ابزارهایی مثل قطب‌نما، چاقوی سوئیسی، چراغ قوه کوچک و لوازم کمک‌های اولیه.
  • جوراب سفید بلند
  • کفش مقاوم و راحت مشکی


۲- یونیفرم پیشاهنگ دخترانه

۲.۱- بالاتنه

  • کلاه سبز تیره هم راه با آرم پیشاهنگی روی آن
  • پیراهن آبی روشن، رسمی با آستین کوتاه یا بلند بسته به فصل
  • بالای آستین سمت چپ شماره رتبه پیشاهنگی (۶، ۷ یا ۸... ۱۲)
  • روی قسمت بالای یونیفرم سمت راست مدال (در صورت کسب امتیاز ویژه) طرف دیگر، نشان پیشاهنگی
  • یقه استاندارد با دستمال گردن سه رنگ به شکل پرچم ایران که از حلقه عبور می کند

  • ۲.۲- پایین‌تنه

    • شورت، دامن و یا شلوار سبز یا آبی روشن، مطابق تصاویر
    • کمربند چرمی با کیسه کوچک برای ابزار
    • جوراب سفید بلند
    • کفش مقاوم و راحت مشکی

    • ۳. لوازم جانبی مشترک

      • سوت و چراغ قوه قوی برای مواقع اضطراری که باید همیشه به گردن آویزان باشد.
      • کیف کوچک یا کوله برای حمل وسایل شخصی و لوازم مربوط به پروژه‌ها در اردوها
      • دستگاه تعیین فشار، چربی و قند خون
      • کمک های اولیه شامل: چسب زخم، داروی بند آوردن خونریزی های معمول، قرص ضد درد، داروی ضد عفونی و برای پیشاهنگ های مقطع دبیرستان، سوزن و نخ مخصوص بخیه، برای پارگی های کوچک
      • دستگاه جی پی اس و تلفن دستی



نقش پیشاهنگان دبیرستان‌ها در ارتباط با دانش‌آموزان سال آخر

  • هر دانش‌آموز در سال دوازدهم باید تصمیم خود را برای انتخاب رشته تحصیلی در دانشگاه گرفته و نسبت به آن اطمینان حاصل کرده باشد. این انتخاب، نتیجه سال‌ها آموزش تحلیلی، پروژه‌محور و خودشناسانه در این نظام آموزشی پیشنهادی ما در پژوهشکده اندیشه آنلاین آلمان است و پایه‌ای برای مسیر موفقیت‌آمیز در آموزش عالی و زندگی حرفه‌ای اصلاح شده آینده محسوب می‌شود.
  •  سازمان و یا وزارت «گارد جاویدان ملی ایران» شاخه پیشاهنگی موظف است دانش‌آموزان سال آخر را شناسایی کرده و آنان را در وب‌سایت محلی خود ثبت نماید تا یک سامانه منظم اطلاع‌رسانی، پیگیری و حمایت برای گذار به دانشگاه شکل گیرد.


۱- یک مدل عملی خدمات دبیرستانی

فرض بر آن است که در یک دبیرستان ،۲۰ دانش‌آموز فارغ‌التحصیل می‌شوند:


الف- صفحه اختصاصی برای هر دانش‌آموز

  • سازمان ملی پیشاهنگی دبیرستان موظف است در وب‌سایت خود برای هر ۲۰ دانش آموز سال آخر یک صفحه جداگانه ایجاد کند که شامل مشخصات تحصیلی، علایق دانشگاهی، مسیر انتخابی و سوابق پروژه‌های آموزشی باشد.
  • دانش‌آموز می‌تواند اطلاعات خود را به‌روزرسانی کند یا پیشنهاد تغییرات را برای مسئولین سایت ارسال نماید و یا بطور شفاهی به آنها ابلاغ کند،  تا بررسی و اعمال شوند.


ب- واگذاری دانش‌آموزان به پیشاهنگ‌ها
بر اساس داده‌ها، هر پیشاهنگ مسئولیت یک تا چند دانش‌آموز را بر عهده می‌گیرد و موظف است در مسیر زیر یاری‌رسانی کند:

  • معرفی دانشگاه‌های متناسب با رشته‌ منتخب دانشگاهی دانش‌آموز.
  • اطلاع‌رسانی دقیق درباره زمان، نحوه و مدارک ثبت‌نام ترم اول.
  • معرفی دانش‌آموز پس از ثبت‌نام موفق، به یکی از اعضای «گارد جاویدان دانشجویی» که مسئول ارائه خدمات عملی و پشتیبانی محیطی دانشگاه (خوابگاه، سلف سرویس، مراکز آموزشی و ورزشی و …) می‌باشد.


پ- پشتیبانی و تعامل آنلاین

  • صفحات دانش‌آموزان باید امکان ثبت پرسش و دریافت پاسخ از پیشاهنگ و هم‌دوره‌ای‌ها را داشته باشند.
  • امکان امتیازدهی به کیفیت راهنمایی پیشاهنگ و بازخوردهای دانش‌آموزی ایجاد شود تا شفافیت و مسئولیت‌پذیری تقویت شود.


۲- ضرورت این سازوکار

ممکن است این سوال پیش بیاید که دانش‌آموزانی چنین مستقل و مطلع، در انجام امور تحصیلی خود چه نیازی به پیشاهنگ دارند؟ پاسخ آن است که:

  • پیگیری داده‌ها و برنامه‌ریزی
    سازمان یا وزارت
     «گارد جاویدان ملی ایران» از طریق سازمان ملی پیشاهنگی باید آمار تحولات هر ساله دبیرستان را در اختیار داشته باشد تا بتواند در برنامه‌ریزی‌های آتی در جهت کمک رسانی بهتر به فارغ‌التحصیلان سال های بعد، تصمیم‌گیری کند.
  • تقویت حس همکاری اجتماعی
    این سازوکار، حس همکاری ارگانیک اجتماعی را در دانش‌آموزان تقویت می‌کند و آنان را از فردگرایی صرف به عضویت فعال در شبکه‌ای سازمان‌یافته منتقل می‌کند.
  • هدایت عملی و اداری دانش‌آموز
    حتی دانش‌آموزان مستقل، برای  ورود به محیط دانشگاه، ممکن است نیاز به راهنمایی در مورد تهیه مدارک لازم برای ثبت نام در دانشگاه و کارهای اداری در مسیر تکمیل پروسه ثبت‌نام رسمی داشته باشند که پیشاهنگ این خلا را پر می‌کند.
  • پیشاهنگ رابط بین دانش آموز و «گارد جاویدان دانشجویی»

        مرتبط ساختن دانش آموز به یکی از اعضای گارد ملی جاویدان دانشجویی، یک اقدام بسیار بزرگ در رابطه با آشنایی با محیط دانشگاهی است. ضمن آنکه دانش آموز فرصت آن را می یابد با اولین دوست خود،                یکی  از اعضای گارد جاویدان دانشجویی، در دانشگاه آشنا شود. در این میان ممکن است این دانشجوی جدید به سازمان گارد جاویدان دانشجویی علاقمند شود.

 

۳- در یک نگاه:

جوانی که مراحل شیربچگی، پیشاهنگی و گارد جاویدان دانشجویی را طی کرده باشد، پس از اتمام تحصیلات دانشگاهی، از یک مسیر تربیتی منسجم و پیوسته برخوردار خواهد بود. چنین فردی از دوران کودکی با کار گروهی، خدمت اجتماعی، مسئولیت‌پذیری، نیک‌نفسی و پویایی آشنا شده و این ویژگی‌ها به‌صورت پایدار در شخصیت او نهادینه می‌شود؛ به گونه‌ای که این سرمایه تربیتی، هم به نفع خود او و هم به سود جامعه خواهد بود. چنین رویکردی یک کمک برجسته و چشمگیر به ارتقای کیفیت فرهنگی و اجتماعی کشور خواهد بود.

از این مرحله به بعد، دانش آموز وارد مقطع دانشگاه می‌شود و ارتباط رسمی او با دبیرستان پایان می‌یابد. در ادامه، پیوند حمایتی، تجربی و شبکه‌ای او صرفن در چارچوب ساختار «گارد جاویدان دانشجویی» ادامه پیدا می‌کند. در عین حال، این ساختار به‌صورت مستمر با گروه‌های پیشاهنگی دبیرستان‌ها در تبادل اطلاعات و هماهنگی عمومی خواهد بود.





فصل سوم:

تأسیس گارد جاویدان دانشجویی





۱-  گارد جاویدان باستان

گارد جاویدان (Persian Immortals) واحد نخبه و ثابت ارتش شاهنشاهی هخامنشی بود که از زمان داریوش بزرگ سازماندهی شد.

این نیرو دقیقن ۱۰٬۰۰۰ نفر پیاده‌نظام سنگین و زبده داشت و به عنوان گارد شخصی شاه و نیروی اصلی ضربه‌ و مهار کننده دشمن در ارتش عمل می‌کرد. نام «جاویدان» از این جهت بدان اطلاق شده بود که تعداد اعضا همیشه ثابت نگه داشته می‌شد: در صورت بیماری و یا کشته شدن یک کماندو، فورن این فرد با یکی از نیروهای ذخیره‌ جایگزین می‌شد تا تعداد ۱۰٬۰۰۰ نیروی کارکشته عملیاتی ثابت بماند.


۲-  گارد جاویدان دانشجویی

بر اساس طرح آموزش و پرورش دوگانه (دوال سیستم) پیشنهادی ما در پژوهشکده اندیشه آنلاین آلمان، به دو دلیل نام گروهی که قرار است در دانشگاه‌ها امور انضباطی، اجرایی و خدمات دانشجویی را سامان دهند «گارد جاویدان دانشجویی» نهاده شده است:

  • یادآوری و برجسته‌سازی بخشی از تاریخ باستانی موفق ایران که ممکن است در گذر زمان کمرنگ شده باشد.
  • ایجاد پیوند و تداوم تربیتی میان سازمان‌های شیربچگی و پیشاهنگی با یک نیروی کارآمد، منظم و خدمتگزار در محیط دانشگاه.


۲.۱- تعریف کلی گارد جاویدان دانشجویی

گارد جاویدان دانشجویی نهادی دانشجو‌محور، غیرسیاسی، غیر ایدئولوژیک و خدمتگزار است که با هدف ارتقای نظم، مسئولیت‌پذیری و مشارکت فعال دانشجویان در اداره امور دانشگاه شکل می‌گیرد. این گروه جایگزین پلیس یا مراجع انتظامی نیست و در امور جناحی و سیاسی دخالت نمی‌کند؛ بلکه راهی برای تسهیل ارتباط دانشجویان با مدیریت و ساختار اداری دانشگاه و در عین حال خدمتگزار جامعه دانشجویی است. آموزش و پرورش و حمایت علمی و عملی از سازمان پیشاهنگی نیز تا حدود زیادی بر عهده گارد است.

حضور این نیرو موجب کاهش بار اجرایی و اداری دانشگاه، تسهیل امور دانشجویی و صرفه‌جویی در هزینه‌ها خواهد شد. در عین حال، دانشجوی عضو این گارد:

  • بارکاری را از عهده بخش اداری هر دانشگاه کاهش می دهد.
  • باعث صرفه جویی در هزینه ها می شود.
  • همواره فعال، مسئول و آماده کمک و یاری به دیگران باقی می ماند.
  • روحیه بشاش و شاد خود را حفظ می کند.
  • از آنجا که باید پاسخگوی دانشجویان باشد، همیشه خود را از نظر سطح اطلاعات بروز نگه می دارد.
  • ارتباط ارگانیک و تنگاتنگ با سازمان پیشاهنگی دبیرستان ها دارد.


۲.۲- امتیازات ویژه اعضای گارد جاویدان

  • در امتحانات پایان هر ترم، اعضای گارد جاویدان دانشجویی یک امتیاز ویژه در کارنامه خود خواهند داشت و در دانشگاه نیز از برخی امتیازات برخوردار خواهند بود.
  • شرکت ها، واحدهای صنعتی و کارفرمایان، دانشجویانی را که عضو گارد جاویدان دانشجویی بوده اند، پس از خاتمه تحصیل در مرحله  استخدام در اولویت قرار می دهند. این امر به علت توانایی های کسب شده آنان است که حاکی از شخصیت فعال و مسئولیت پذیر این افراد می باشد.
  • بدین ترتیب، گارد جاویدان دانشجویی نه‌تنها ابزاری برای سامان‌دهی امور دانشگاه، بلکه سازوکاری برای پرورش شخصیت اجتماعی، تقویت انضباط فردی و آماده‌سازی نسل جوان برای ورود مسئولانه به عرصه حرفه‌ای و ملی خواهد بود.


۲.۳- قدرت و دامنه مانور گارد ملی جاویدان دانشجویی

  • گارد ملی جاویدان دانشجویی به هیچ‌وجه حق ممانعت یا مخالفت با اعتراضات، اعتصابات و گردهمایی‌های دانشجویان را ندارد؛ بلکه می‌تواند در صورت درخواست دانشجویان، همکاری دوستانه در برگزاری مراسم دانشجویی داشته باشد.
  • گارد جاویدان دانشجویی تحت هیچ شرایطی حق ایفای نقش نهاد انتظامی یا مرجع قهری را ندارد و مجاز به دستگیری افراد نیست. تنها استثنا زمانی است که فرد یا افرادی اقدام به تخریب جدی محیط، اموال یا ساختمان‌های دانشگاه نموده یا مرتکب آتش‌سوزی عمدی شوند. در این‌صورت باید از صحنه و افراد مخرب، مستندات تصویری غیر قابل انکار(عکس و فیلم) تهیه شود و در موارد غیرحاد، به اخطار دوستانه اکتفا گردد.
  • در صورت بروز تخریب یا آتش‌سوزی جدی، تنها اعضای گارد جاویدان دانشجویی – شاخه اقدام فوری موظف‌اند ابتدا آتش‌نشانی را مطلع ساخته و در حد توان در مهار حریق همکاری نمایند و چنانچه تخریب یا آتش‌سوزی شدید و آشکار باشد و مدارک واضح و غیر قابل تردید تهیه شده باشند، می‌توانند افراد خاطی را بدون هرگونه ضرب‌وجرح یا اِعمال خشونت، به‌صورت موقت مهار نمایند. در هر حال، ورود پلیس و نیروهای انتظامی خارج از دانشگاه به محیط دانشگاه ممنوع است.
  • افرادی که به‌طور موقت از ادامه خشونت بازداشته شده‌اند، باید احراز هویت شوند و پس از آن آزاد خواهند بود، مگر آن‌که مجددن به تخریب اقدام کنند. در این‌صورت، اعضای گارد جاویدان دانشجویی- اقدام فوری می‌توانند این افراد را به اداره معاونت امداد و ایمنی گارد جاویدان دانشجویی تحویل دهند. حتی در چنین موارد خاصی نیز دانشجو تحت هیچ شرایطی نباید مورد خشونت فیزیکی یا لفظی قرار گیرد.
  • اعضای گارد جاویدان دانشجویی در چارچوب وظایف دانشگاهی و حرفه‌ای خود از هرگونه فعالیت حزبی و مداخله مستقیم در رقابت‌های سیاسی خودداری می‌نمایند. با این حال، به منظور انجام مؤثر مأموریت‌های سازمانی، مجازند با رعایت سلسله‌مراتب اداری، اخذ مجوزهای داخلی لازم و هماهنگی قبلی، با مقامات سیاسی و مسئولان اجرایی در سطوح مختلف کشوری دیدار و گفتگو داشته باشند.
  • این دیدارها صرفن در حدود صلاحیت‌ها و اختیارات قانونی سازمان صورت می‌گیرد و هدف از آن، طرح پرسش‌های تخصصی، درخواست تبیین سیاست‌ها، دریافت توضیحات رسمی و پیگیری امور مرتبط با حوزه مسئولیت‌های تعریف‌شده سازمان خواهد بود.
  • دانشجویان عضو گارد جاویدان دانشجویی که از کمک‌هزینه تحصیلی بهره‌مند شده‌اند، با انجام خدمت مقرر در سازمان ملی گارد جاویدان دانشجویی، تعهدات مالی خود را ایفا و تسویه خواهند کرد.
  • دانشجویانی که در دوران تحصیل کمک‌هزینه تحصیلی دریافت کرده‌اند، موظف‌اند پس از پایان تحصیل، دو سال به‌عنوان عضو «گارد جاویدان علمی»، «گارد جاویدان بهداشت» یا «گارد جاویدان ترویج آبادانی» در روستاهای دورافتاده و نیازمند خدمت نمایند. این واحدها مستقل از گارد جاویدان دانشجویی بوده و ساختار جداگانه‌ای دارند.
  • اعضای گارد جاویدان دانشجویی نیروی آمر نیستند، بلکه نیرویی حامی و یاری‌رسان محسوب می‌شوند و مجازند در چارچوب مرامنامه خود در امور دانشجویی یاری ارائه دهند؛ از جمله در مسائل درسی، راهنمایی برای یافتن خوابگاه مناسب، ایجاد ارتباط با سازمان های درون و برون دانشگاهی که خدمات رایگان دانشجویی ارائه می دهند و سایر امور مرتبط با دانشگاه.
  • اعضای گارد جاویدان دانشجویی به‌عنوان نیروی کار ساده یا کارگر اجرایی فعالیت نمی‌کنند. وظایف آنان ماهیت اداری، هماهنگی، نظارتی و پشتیبانی در امور دانشجویی دارد و فعالیت‌های اجرایی صرفن در چارچوب مسئولیت‌های سازمانی و با هدف ارتقای مدیریت دانشگاه انجام می‌پذیرد.
  • اعضای گارد جاویدان دانشجویی در یک همکاری گسترده با پیشاهنگان ارشد سال آخر دبیرستان می باشند تا بتوانند به روند انتقال دانش آموز به دانشگاه نقش هدایتگر و راهنما ایفا کنند.

 

۲.۴- مرامنامه رسمی گارد جاویدان دانشجویی

  • ما خود را خدمتگزار جامعه دانشگاهی می‌دانیم.
  • ما در امور سیاسی، جناحی، مذهبی و سرکوبگرانه دخالت نمی‌کنیم.
  • ما حق ممانعت از اعتراضات قانونی دانشجویان را نداریم.
  • ما فقط در چارچوب مرامنامه و قوانین دانشگاه و سازمان ملی گارد جاویدان دانشجویی فعالیت می‌کنیم.
  • ما حافظ نظم، امنیت و حقوق دانشجویان در محیط دانشگاه هستیم.
  • ما از خشونت پرهیز می‌کنیم.
  • ما پاسخگو به دانشجویان، سازمان ملی گارد جاویدان و مدیریت دانشگاه هستیم.
  • ما دانش، انضباط، روابط دوستانه و مسئولیت‌پذیری را همزمان پرورش می‌دهیم.


۲.۵- ساختار سازمانی در سطح هر دانشگاه:

  • فرمانده گارد جاویدان دانشگاه: بالاترین مقام اجرایی گارد جاویدان دانشجویی در سطح دانشگاه است و مسئول هماهنگی با مدیریت دانشگاه، نظارت بر اجرای مأموریت‌ها و حفظ انسجام سازمانی می‌باشد.
  • فرمانده توسط فرمانده قبلی گارد جاویدان دانشگاه انتخاب و توسط سازمان مرکزی گارد جاویدان دانشجویی تأیید می‌شود. این شخص باید از میان دانشجویان همان دانشگاه بوده و یا باشد.
  • معاون علمی: مسئول برنامه‌های آموزشی، ارتقای مهارت‌های اعضا و هماهنگی فعالیت‌های علمی و آموزشی گارد جاویدان دانشجویی می باشد.
  • معاون آبادانی: مسئول سامان‌دهی امور خدماتی و پشتیبانی، بهبود و نگهداشت محیط دانشگاه و مشارکت در برنامه‌های عمرانی و زیباسازی دانشگاه است. این مسئولیت می‌تواند شامل هماهنگی و نظارت بر فعالیت‌هایی از قبیل چمن‌کاری، گل‌آرایی، درخت‌کاری، مرمت خرابی‌های جزئی و نگهداشت محیط طبیعی، ساختمان‌ها، ابزارآلات و تجهیزات دانشگاه باشد.
  • معاون امداد و ایمنی: مسئول آموزش‌های ایمنی، مدیریت بحران‌های داخلی دانشگاه و هماهنگی با مراجع امدادی در شرایط اضطراری است. گارد جاویدان دانشجویی- شاخه اقدام فوری زیر نظر این معاونت می باشد.
  • شورای اعضا (منتخب اعضای گارد): نهاد منتخب اعضای گارد جاویدان دانشجویی می باشد که در تصمیم‌سازی داخلی، انتقال مطالبات اعضا و نظارت درون‌سازمانی نقش دارد.
  • هیئت نظارت دانشگاهی (برای جلوگیری از انحراف مأموریت): هیئتی مستقل از مدیریت گارد است که به منظور جلوگیری از انحراف مأموریت، سوءاستفاده از اختیارات یا تخطی از مقررات دانشگاه تشکیل می‌شود و گزارش‌های دوره‌ای ارائه می‌دهد. این هیئت را سازمان بازرسی گارد جاویدان دانشجویی دانشگاه نیز می توان نامید.


    الف) ـ شورای عالی گارد جاویدان

  • شورای عالی، بالاترین مرجع راهبردی و نظارتی در سطح دانشگاه های کشور است.
  • این شورا وظیفه تعیین سیاست‌های کلان، تصویب آیین‌نامه‌های ملی و نظارت بر حسن اجرای مأموریت‌ها را بر عهده دارد.
  • شورا بر عملکرد ریاست گارد و ساختارهای دانشگاهی نظارت عالی اعمال می‌کند.
  • اجرای مصوبات شورای عالی برای کلیه واحدهای دانشگاهی الزامی است.
  • ترکیب شورا می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
  • نمایندگان وزارت یا سازمان «گارد جاویدان ملی ایران» به عنوان رئیس و معاون نشست های تصمیم گیری. یک مرد و یک زن
  • نمایندگان ارشد منتخب گارد جاویدان دانشجویی، لزومن یک دختر و یک پسر
  • نماینده وزارت علوم و آموزش عالی 
  • نمایندگان هیئت سیاست گذاری و آموزش. یک مرد و. یک زن
  • ترکیب دقیق اعضا می‌تواند در زمان اجرایی شدن این طرح تغییر کند و یا با همین ساختار تثبیت شود.


ب) ـ رئیس گارد جاویدان ملی ایران

  • این فرد بالاترین مقام اجرایی گارد جاویدان در سطح کشور است.
  • مسئول اجرای مصوبات شورای عالی و هماهنگی میان واحدهای دانشگاهی می‌باشد.
  • انتصاب یا انتخاب وی بر اساس آیین‌نامه مصوب شورای عالی انجام می‌شود.
  • رئیس ملی نماینده رسمی گارد جاویدان در مراجع بیرونی است.
  • با این حال اتخاذ تصمیمات در مورد اتهام تخطی از مقررات رئیس گارد جاویدان ملی بر عهده شورای عالی گارد جاویدان است. این شورا می تواند رئیس گارد جاویدان ملی ایران را مورد پرسش قرار دهد و یا برای او یک دادگاه درون سازمانی تشکیل دهد. در صورت تایید ارتکاب به جرم، شورا می تواند رئیس گارد را جریمه و یا حتی از کار برکنار کند.

 

پ) ـ هیئت سیاستگذاری و آموزش

  • هیئت سیاستگذاری و آموزش بازوی کارشناسی شورای عالی محسوب می‌شود.
  • این هیئت مسئول تدوین برنامه‌های آموزشی، استانداردهای مهارتی، چارچوب‌های رفتاری و دستورالعمل‌های اجرایی ملی است.
  • ارزیابی عملکرد آموزشی واحدهای دانشگاهی و پیشنهاد اصلاحات ساختاری برعهده این هیئت است.
  • این هیئت می‌تواند کارگروه‌های تخصصی تشکیل دهد.
  • تفکیک قدرت: به منظور جلوگیری از تمرکز بیش از حد قدرت:
  • شورای عالی = سیاست‌گذاری و نظارت
  • رئیس ملی = اجرا و هماهنگی
  • هیئت سیاستگذاری = تدوین استاندارد و آموزش

این تفکیک، ساختار را پایدار و قابل دفاع می‌کند.

۲.۶- درجات و نشان‌ها

درجات نه نظامی، بلکه سازمانی و خدماتی هستند. برای نمونه:

  • عضو گارد جاویدان دانشجویی
  • عضو ارشد گارد جاویدان دانشجویی
  • سرگروه گارد جاویدان دانشجویی
  • معاون شاخه گارد جاویدان دانشجویی
  • فرمانده دانشگاهی گارد جاویدان دانشجویی
  • عضو شورای عالی ملی گارد جاویدان دانشجویی که در ارتباط با گارد ملی جاویدان در سطح کشور در شاخه های دانش، بهداشت و ترویج آبادانی در خارج از دانشگاه می باشد.
  • هر کدام از این رتبه ها دارای آرم ویژه خود می باشند.
  • نشان جاویدان، نماد استمرار و مسئولیت است و فقط به اعضای رسمی اعطا می‌شود.


۲.۷- سوگند رسمی عضویت


"من [نام و نام خانوادگی]، به عنوان عضو گارد جاویدان دانشجویی، با آگاهی کامل سوگند می‌خورم که:
دانش، نظم و خدمت را بر منافع شخصی مقدم بدانم،
از خشونت و رفتار ناشایست پرهیز کنم،
همواره حامی دانشجویان باشم و پاسخگو و مسئول، باقی بمانم.
در کنار هم‌رزمانم، برای ارتقای فضای علمی و اخلاقی دانشگاه تلاش کنم،
همواره با انصاف و عدالت با دیگران رفتار کنم،
و دانش خود را برای رشد خود و سازمان به کار بگیرم.

سوگند یاد می‌کنم که در خدمت به دانشجویان و کارکنان بخش اداری، در چارچوب قوانین سازمان، کوتاهی نکنم و
نام گارد جاویدان دانشجویی را با نیک‌گویی، نیک‌بینی و نیک‌کرداری پاس بدارم."



لازم نیست دانشجویی که می‌خواهد با خواندن سوگند رسمی به گارد جاویدان دانشجویی بپیوندد، متن سوگندنامه را حفظ باشد. در مراسم، یکی از اعضای ارشدتر می‌تواند متن سوگندنامه را جمله‌به‌جمله بخواند و دانشجوی متقاضی هر جمله را تکرار کند.

 

۲.۸- ماهیت سازمانی گارد جاویدان دانشجویی

گارد جاویدان دانشجویی:

  • نیروی فرمانده یا آمر نیست.
  • نیروی سرکوبگر نیست.
  • جایگزین نیروی انتظامی یا پلیس نیست.
  • گارد جاویدان دانشجویی مستقل است و هیچ‌گاه به عنوان خبرچین یا جاسوس مدیریت، معاونت یا سایر مقامات عمل نمی‌کند. بلکه:
    نیرویی نخبه، منظم، خدمتگزار، دانش‌پژوه، به‌روز و پاسخگو به دانشجویان و مقامات ارشد می باشد.
  • شعار رسمی پیشنهادی:
    «گارد جاویدان دانشجویی، دوست و حامی دانشجو»


۲.۹- چند نکته بنیادین

  • پس از پایان دوره تحصیلات دانشگاهی، دانشجویانی که در طول تحصیل از کمک‌هزینه‌های تحصیلی بهره‌مند شده‌اند، می‌توانند با عضویت در «گارد جاویدان کمک‌رسانی» با فعالیت در یکی از سه شاخه بهداشت، دانش و ترویج آبادانی، به مدت دو سال در مناطق کم‌برخوردار کشور، تعهد مالی خود را از طریق خدمت عمومی ایفا و تسویه نمایند.
  • محل و نوع خدمت بر پایه نیازسنجی ملی و با صلاحدید نهاد مسئول ـ اعم از سازمان یا وزارتخانه گارد جاویدان ملی ایران ـ تعیین خواهد شد.
  • در صورتی که فرد از انجام این خدمت خودداری کند، بازپرداخت کمک‌هزینه‌های دریافتی بر اساس سازوکارهای مصوب، به‌صورت اقساط قابل پرداخت، از سوی نهاد مربوطه مطالبه خواهد شد.
  • دانشجویانی که پیش‌تر در «گارد جاویدان دانشجویی» خدمت فعال و مورد تأیید داشته‌اند، از بازپرداخت کمک‌هزینه تحصیلی معاف خواهند بود. این امتیاز به‌منظور تشویق مشارکت داوطلبانه و تقویت انگیزه خدمت سازمان‌یافته در دوره دانشجویی در نظر گرفته می‌شود.
  • بر اساس چارچوب پیشنهادی ارائه‌شده در پژوهشکده اندیشه آنلاین آلمان، اشخاص صلاحیت‌دار تعیین‌شده از سوی دولت یا نهاد مسئول، می‌توانند متناسب با تحولات اجتماعی، اقتصادی و آموزشی کشور، بندهایی به این آیین‌نامه بیفزایند یا نسبت به بهینه‌سازی و روزآمدسازی آن اقدام نمایند.
  • با این حال، اجرای این طرح ـ یا هر طرح مشابه ـ نباید در سطحی پایین‌تر از استانداردهای تعیین‌شده در این نوشتار پژوهشی صورت گیرد. رعایت این استانداردها به‌عنوان حداقل الزامات کیفی تلقی می‌شود، در حالی که افزودن تمهیداتی برای ارتقای سطح کیفی و دستیابی به معیارهای بالاتر، امری مطلوب و قابل توصیه است.
  • همچنین، قوانین و مقررات حاکم بر این سازمان باید در بازه‌های زمانی مشخص ـ برای نمونه هر پنج سال یک‌بار ـ مورد ارزیابی و بازنگری رسمی قرار گیرند تا انطباق آن‌ها با شرایط روز، تحولات علمی و نیازهای ملی تضمین شود.

 

۲.۱۰- آیین‌نامه جشن پذیرش اعضای جدید گارد جاویدان دانشجویی


الف- برنامه‌ریزی و آماده‌سازی

  • شورای گارد جاویدان دانشجویی دانشگاه مسئول برنامه‌ریزی و اجرای مراسم پذیرش اعضای جدید است.
  • متقاضیان عضویت باید درخواست رسمی خود را به شورای گارد جاویدان دانشجویی ارائه دهند.
  • متقاضیان، فرم عضویت را دریافت کرده و پس از مطالعه و تأیید موارد زیر آن را امضا می‌کنند:
  • منشور گارد جاویدان دانشجویی
  • قوانین و مقررات سازمان
  • اهداف و وظایف گارد جاویدان دانشجویی
  • آیین‌نامه انضباطی و تخلفات احتمالی
  • تعهد به رعایت اصول اخلاقی، انضباطی و حرفه‌ای سازمان


  • شورای گارد جاویدان دانشجویی پس از بررسی مدارک و صلاحیت‌های متقاضیان، اسامی افراد پذیرفته‌شده را اعلام می‌کند.
  • پس از تأیید نهایی، تاریخ برگزاری مراسم پذیرش تعیین شده و به افراد زیر اطلاع داده می‌شود:
  • سازمان یا وزارت «گارد جاویدان ملی ایران»، شاخه امور دانشجویی
  • ریاست گارد جاویدان دانشجویی
  • نماینده سازمان ملی پیشاهنگی. در صورتی که متقاضی از دبیرستان به دانشگاه آمده باشد. در صورتی که دانشجو از سال دوم دانشگاه به بعد تقاضای عضویت بدهد، اطلاع موضوع به نماینده «سازمان ملی پیشاهنگی» لزومی ندارد.
  • مدیریت دانشگاه


ب- برگزاری مراسم پذیرش

  • مراسم با برنامه‌های فرهنگی، موسیقی و اجرای کوتاه هنری آغاز می‌شود.
  • در زمان تعیین‌شده، متقاضیان در جایگاه مشخصی قرار می‌گیرند. در کنار آنان افراد زیر حضور خواهند داشت:
  • فرمانده یا مسئول گارد جاویدان دانشجویی
  • یک نماینده از سازمان پیشاهنگی ملی، در صورتی که متقاضی سال اول دانشگاه باشد.
  • دو عضو ارشد گارد جاویدان دانشجویی، لزومن یک دختر و یک پسر
  • نماینده مدیریت دانشگاه و یا خود مدیریت شخصن
  • نماینده سازمان پیشاهنگی ملی یا فرمانده گارد جاویدان دانشجویی سخنرانی کوتاهی (۵ تا ۱۰ دقیقه) درباره رسالت، اهداف و مسئولیت‌های اعضای گارد جاویدان دانشجویی ارائه می‌دهد.


پ- ادای سوگند

  • متقاضیان در برابر پرچم ملی شیروخورشید و نشان گارد جاویدان دانشجویی می‌ایستند.
  • متقاضیان با ادای سلام سازمانی در حالت احترام قرار می‌گیرند.
  • یکی از اعضای ارشد گارد جاویدان دانشجویی (ترجیحن یک دختر) متن سوگند را به همان صورت که در بند ۲.۷ آمده، جمله به جمله می خواند و متقاضیان آن را تکرار می‌کنند.


ت- اعطای نشان عضویت

  • پس از پایان سوگند، یکی از اعضای ارشد گارد جاویدان دانشجویی نشان گارد جاویدان دانشجویی را بر روی لباس فرم عضو جدید نصب می‌کند.
  • عضو ارشد دیگر برچسب نام و نام خانوادگی و رتبه عضویت را بر روی لباس نصب می‌کند.
  • فرمانده گارد جاویدان دانشجویی کارت رسمی عضویت را به عضو جدید اعطا می‌کند.
  • عضو جدید و فرمانده گارد با یکدیگر سلام سازمانی رد و بدل می‌کنند.


ث- لحظه اعلام عضویت رسمی

  • عضو جدید به طور هم‌زمان به افراد زیر سلام سازمانی می‌دهد:
  • فرمانده گارد جاویدان دانشجویی
  • اعضای گارد جاویدان دانشجویی
  • نماینده سازمان پیشاهنگی ملی، در صورتی که متقاضی در سال اول دانشگاه باشد.
  • نماینده مدیریت دانشگاه و یا رئیس دانشگاه


  • این افراد نیز متقابلن به عضو جدید سلام می‌دهند.
  • هم‌زمان با این لحظه سرود ملی کشور پخش می‌شود و همه افراد تا پایان سرود در حالت احترام باقی می‌مانند.
  • پس از پایان سرود ملی، متقاضیان رسمن به عنوان اعضای گارد جاویدان دانشجویی شناخته می‌شوند.


ج- پایان مراسم

  • پس از پایان بخش رسمی، مراسم با برنامه‌های فرهنگی، هنری و موسیقی ادامه یافته و به پایان می‌رسد.
  • شورای گارد جاویدان دانشجویی موظف است جریان اصلی مراسم را مستندسازی کرده و در وب‌سایت رسمی سازمان گارد جاویدان دانشجویی منتشر کند.





تحقیق و پژوهش: فرامرز تابش

کد مقاله در آرشیو پژوهشکده اندیشه آنلاین آلمان:

jhsds shclhk ihd advf+ädT#dahikäd , ähvn üh,dnhk nhkaü,dd






پروژه آتی:

                 

تأسیس گارد جاویدان کمک رسانی-(دانش، بهداشت و ترویج آبادانی)











Keine Kommentare:

Kommentar veröffentlichen

Startseite

    به وب لاگ  «پروژه های بازسازی ایران دموکراتیک»  خوش آمدید .پروژه های مورد نظر خود را از ستون سمت راست انتخاب کنید